آقای شهردار! ساماندهی دست فروشان به چه قیمتی؟!
شهرام درویش/ شمانیوز: حافظیه شیراز، یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری کشور و محل رفت‌وآمد روزانه گردشگران داخلی و خارجی است؛ اما در حاشیه این مجموعه فرهنگی و تاریخی، ماجرایی جریان دارد که فراتر از یک موضوع ساده شهری و سد معبر است؛ ماجرای زنانی که برای تأمین حداقل هزینه‌های زندگی خانواده‌هایشان به دستفروشی روی آورده‌اند و حالا هر روز باید نگران برخورد مأموران شهرداری و جمع‌آوری بساط کسب‌وکارشان باشند.
براساس اطلاعات و اظهارات مطرح‌شده از سوی دستفروشان، حدود 80 درصد این افراد را زنان سرپرست خانوار تشکیل می‌دهند؛ زنانی که بسیاری از آنها نان‌آور خانواده خود هستند. در میان این زنان، مادرانی حضور دارند که فرزند مبتلا به سرطان دارند، زنانی که همسر بیمارشان توان تأمین هزینه‌های زندگی را ندارد و حتی افرادی با مدرک تحصیلی فوق‌لیسانس که به دلیل مشکلات اقتصادی، چاره‌ای جز دستفروشی برای تأمین معاش خود نمی‌بینند.
آیا مدیریت شهری شیراز از شرایط زندگی این زنان اطلاع دارد؟ آیا پیش از برخورد با آنها، کسی از مسئولان شهرداری پای صحبت‌هایشان نشسته و از مشکلات و گرفتاری‌هایشان پرسیده است؟
تکرار برخوردها و روایت تلخ دستفروشان
ماجرای برخورد با این زنان به یک روز و یک اتفاق محدود نمی‌شود. به روایت دستفروشان، اوایل شب سیزدهم آبان‌ماه نیز مأموران شهرداری برای جمع‌آوری بساط آنها مراجعه کردند؛ برخوردی که بنا بر اظهارات این افراد، به درگیری انجامیده و تعدادی از زنان مدعی شدند لباسشان پاره شده و دست یا پایشان در جریان این برخوردها آسیب دیده است.
تکرار چنین اتفاقاتی این پرسش را به وجود می‌آورد که چرا مدیریت شهری به جای پیدا کردن راه‌حلی پایدار برای ساماندهی این افراد، همچنان بر برخوردهای مقطعی و جمع‌آوری بساط آنها اصرار دارد؟
هیچ‌کس منکر ضرورت جلوگیری از سد معبر و حفظ نظم شهری نیست؛ اما آیا اجرای قانون باید صرفاً متوجه کسانی باشد که توان دفاع از خود و پیگیری مطالباتشان را ندارند؟
یک بام و دو هوای مدیریت سد معبر
یکی از گلایه‌های جدی دستفروشان، برخوردهای به گفته آنها سلیقه‌ای و دوگانه مأموران شهرداری است.
در حالی که زنان دستفروش با محدودیت و جمع‌آوری بساط مواجه می‌شوند، تعدادی اغذیه‌فروشی در محدوده ورودی حافظیه فعالیت دارند که به گفته دستفروشان، بدون مجوز مشغول فعالیت هستند.
این افراد مدعی‌اند اغذیه فروش ها از برق عمومی برای روشن کردن چراغ های خود استفاده می‌کنند، در محدوده ورودی مجموعه مستقر شده‌اند و با پخش موسیقی و رها کردن زباله، مشکلاتی برای محیط اطراف ایجاد می‌کنند؛ با این حال، برخورد مشابهی با آنها صورت نمی‌گیرد.
اگر فعالیت بدون مجوز و اشغال فضای عمومی تخلف است، چرا برخورد با همه مصادیق آن یکسان نیست؟ چرا باید زنی که برای تأمین هزینه درمان فرزند بیمارش دستفروشی می‌کند، با محدودیت مواجه شود، اما فعالیت برخی دیگر در همان محدوده بدون مشکل ادامه دارد؟
این همان پرسشی است که شهرداری شیراز باید به آن پاسخ دهد: ملاک برخورد با سد معبر چیست و چرا دستفروشان از اجرای سلیقه‌ای قانون گلایه دارند؟
چرا بازارچه‌ای برای این زنان ایجاد نمی‌شود؟
نکته قابل تأمل این است که برای حل این مشکل، لزوماً نیازی به برخوردهای مداوم و تنش‌آفرین نیست.
در مجاورت حافظیه، کوچه‌ای وجود دارد که می‌تواند با بررسی کارشناسی شهرداری به فضایی برای ایجاد بازارچه محلی تبدیل شود. شهرداری می‌تواند با آماده‌سازی این محل، تأمین روشنایی، امکانات اولیه و تعیین ضوابط مشخص برای فعالیت فروشندگان، بازاری کوچک اما منظم ایجاد کند؛ بازاری که هم مانع اشغال پیاده‌رو و ایجاد سد معبر شود و هم امکان کسب درآمد آبرومندانه را برای این زنان فراهم کند.
چنین اقدامی نه‌تنها به کاهش تنش میان مأموران شهرداری و دستفروشان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به ساماندهی سیمای شهری در یکی از مهم‌ترین نقاط گردشگری شیراز نیز منجر شود.
ساماندهی با برخورد قهری تفاوت دارد
مسئله اصلی این نیست که دستفروشان باید بدون ضابطه در معابر عمومی فعالیت کنند. هیچ‌کس با ساماندهی، رعایت حقوق شهروندان و جلوگیری از سد معبر مخالف نیست؛ مسئله اینجاست که ساماندهی نباید به معنای حذف معیشت ضعیف‌ترین اقشار جامعه باشد.
شهرداری به عنوان نهادی که در حوزه مدیریت شهری و ساماندهی مشاغل مسئولیت دارد، باید میان برخورد با تخلف و حمایت از معیشت آسیب‌پذیران توازن برقرار کند.
زنی که با وجود تحصیلات دانشگاهی، بیماری همسر یا فرزند و مشکلات سنگین اقتصادی، برای تأمین نان خانواده در خیابان دستفروشی می‌کند، پیش از آنکه یک متخلف شهری تلقی شود، شهروندی است که نیازمند دیده شدن و شنیده شدن است.
اکنون انتظار می‌رود شهرداری شیراز به جای تداوم برخوردهای روزمره، به چند مطالبه مشخص پاسخ دهد:
1. علت برخوردهای مکرر با زنان دستفروش مقابل حافظیه چیست و چرا این برخوردها به نتیجه پایدار منجر نشده است؟
2. ادعای برخوردهای سلیقه‌ای و تفاوت در نحوه برخورد با دستفروشان و برخی اغذیه‌فروشی‌های مستقر در محدوده ورودی حافظیه بررسی می‌شود؟
3. آیا شهرداری حاضر است پیشنهاد اختصاص فضای مجاور حافظیه برای ایجاد بازارچه‌ای سامان‌یافته را به صورت کارشناسی بررسی و نتیجه آن را اعلام کند؟
حافظیه فقط یک بنای تاریخی نیست؛ نمادی از فرهنگ، ادب و هویت شیراز است. زیبنده نیست در کنار چنین مجموعه‌ای، زنانی که برای زنده نگه داشتن چراغ زندگی خانواده خود تلاش می‌کنند، هر روز با اضطراب جمع‌آوری بساط و درگیری مواجه باشند.
ساماندهی دستفروشان با حذف دستفروشان تفاوت دارد. اگر هدف مدیریت شهری حفظ نظم و زیبایی شهر است، راه آن فراهم کردن فضایی قانونی و مناسب برای فعالیت این افراد است، نه تکرار برخوردهایی که نه مشکل سد معبر را به‌طور ریشه‌ای حل می‌کند و نه گرهی از مشکلات معیشتی این زنان می‌گشاید و کلام آخر اینکه:
نان زنان دستفروش را نبُرید؛ برای ساماندهی آنها راه‌حل پیدا کنید.
0 دیدگاه