چین؛ مسیر «سهل و ممتنع» تجارت ایران در عصر تحریم

چین در سال‌های تشدید تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران به یکی از مسیرهای اصلی تجارت خارجی ایران تبدیل شده است؛ مسیری که اگرچه امکان تداوم بخشی از مبادلات و تأمین مالی پروژه‌ها را فراهم کرده است؛ اما همزمان تحت تأثیر محدودیت‌های تحریمی و دشواری‌های انتقال منابع قرار دارد.

ابوالفضل روغنی دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اتاق ایران در گفت‌وگوی تلفنی با برنامه «پایش» از شبکه یک صدا و سیما با اشاره به گسترش روابط تجاری ایران و چین در پی تشدید تحریم‌های بین‌المللی گفت: در چند سال گذشته که درگیر تحریم‌های بین‌المللی بوده‌ایم، جهت‌گیری تجاری کشور به‌طور طبیعی به سمت چین به عنوان کشوری برخوردار از فناوری‌های گسترده، سوق پیدا کرده است.

این حرکت هم جنبه خواسته و هم ناخواسته داشته، اما به نظر بخش قابل‌توجهی از آن انتخابی بوده است.

او ادامه داد: صنایع و فناوری‌هایی که چین در اختیار دارد، در سطح جهانی از فناوری‌های پیشرفته تا فناوری‌های متوسط و حتی ارزان‌قیمت را شامل می‌شود.

به عبارت دیگر، چین برای تقریباً هر مشتری و هر بازار، امکان ارائه یک پیشنهاد تجاری و ایجاد ارتباط اقتصادی دارد.

دبیرکل اتاق ایران افزود: با توجه به همراهی‌هایی که در سال‌های اخیر از سوی چین با ایران صورت گرفته، یکی از مسائل مهم برای ما حفظ این ارتباط و تلاش برای توسعه روابط بوده است.

چینی‌ها در بسیاری از نقاط دنیا سرمایه‌گذاری‌های بسیار کلانی انجام داده‌اند و از این منظر، ظرفیت همکاری با این کشور قابل توجه است.

او به دشواری‌های ناگزیر تجارت ایران و چین مانند اجبار به تهاتر کالا نیز اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم صریح صحبت کنیم، تجارت با چین در شرایط فعلی هم آسان است و هم دشوار.

دلیل آن این است که چین نیز ناگزیر است تحریم‌های بین‌المللی را رعایت کند و در بسیاری از موارد این کار را انجام می‌دهد.

بنابراین، در تجارت با چین به نوعی گرفتار محدودیت‌هایی هستیم و ناچاریم بخشی از مبادلات خود را از طریق تهاتر کالا انجام دهیم؛ به عنوان یک نمونه می‌توان از اتوبوس‌های برقی که یه تازگی وارد کشور شد، نام برد.

روغنی تصریح کرد: درصد بزرگی از منابع حاصل از فروش نفت از طریق چین در دسترس ما قرار می‌گیرد و بخشی از مبادلات و تأمین مالی پروژه‌ها از این مسیر انجام می‌شود.

چه بخواهیم و چه نخواهیم، این مسئله در شرایط فعلی وجود دارد.

بنابراین، نمی‌توان گفت تجارت با چین کاملاً راحت یا کاملاً دشوار است؛ به تعبیری، این رابطه «سهل و ممتنع» است.

از یک طرف، مسیر تجارت با چین نسبت به بسیاری از مسیرهای دیگر برای ایران امکان‌پذیرتر است و از طرف دیگر، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و الزامات بین‌المللی، پیچیدگی‌هایی ایجاد کرده است.

او بر نقش فعالان اقتصادی بخش خصوصی در توسعه روابط تجاری با چین تاکید کرد و افزود: تعداد زیادی از تجار ایرانی و فعالان اقتصادی که به زبان و فرهنگ چین تسلط کامل دارند، در حال مدیریت و پیگیری برنامه‌های تجاری ایران در این کشور هستند.

دبیرکل اتاق ایران عنوان کرد: آقای قالیباف به‌عنوان نماینده ایران برای پیگیری و اجرای برنامه‌های همکاری با چین انتخاب شده‌اند.

در جلسه‌ای که به تازگی برگزار شد، درباره مسائل و الزامات توسعه روابط تجاری با چین گفت‌وگو کردیم.

یکی از مطالبی که در این جلسه مطرح شد، این بود که تراز تجاری ایران با چین صرفاً به فروش نفت محدود نشود و بتوانیم کالاها و محصولات با ارزش افزوده بالاتر را نیز به این کشور صادر کنیم.

همچنین بر ضرورت ایجاد فرصت‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری و اصلاح قوانین جاری کشور در زمینه پذیرش و جذب سرمایه‌گذاری خارجی تأکید شد تا بتوانیم زمینه حضور و فعالیت سرمایه‌گذاران خارجی را در کشور فراهم کنیم.

او خاطرنشان کرد: موضوع دیگری که در این جلسه مطرح شد، ضرورت توسعه تجارت و رفع موانع موجود در مسیر مبادلات تجاری بود.

البته این مشکلات صرفاً میان ایران و چین نیست و بخشی از آن به مسائل و محدودیت‌های موجود در تجارت بین‌المللی بازمی‌گردد.

به طور طبیعی فعالان اقتصادی ایرانی نیز با مجموعه‌ای از این محدودیت‌ها مواجه هستند.