از «تامین مالی سنتی» به «مهندسی مالی»

به گزارش شمانیوز، نخستین همایش «تمدن‌تد» با محوریت «تاب‌آوری شرکت‌ها در اقتصاد امروز» با حضور حجت‌اله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، برگزار شد. در این رویداد که با هدف بررسی چالش‌های تولید و راهکارهای بازار سرمایه ترتیب یافته بود، صیدی بر لزوم تقویت نقش نهادهای مالی در حمایت از بخش واقعی اقتصاد تأکید کرد.

تلاطم و تاب‌آوری؛ مفاهیم کلیدی اقتصاد امروز

رئیس سازمان بورس با بیان اینکه دو مفهوم «تلاطم» و «تاب‌آوری» سال‌هاست در ادبیات اقتصادی مطرح هستند، اظهار داشت: این مفاهیم در دوره‌های مختلف با شدت و ضعف متفاوت خود را نشان می‌دهند. تلاطم بخشی از ذات بازارهاست و هرچه محیط اقتصادی با شوک‌ها و نااطمینانی بیشتری روبه‌رو شود، توجه مدیران و سیاست‌گذاران نیز از موضوعاتی مانند رونق و توسعه به سمت مدیریت ریسک و افزایش تاب‌آوری حرکت می‌کند.

وی افزود: در دوره‌های رونق، بحث اصلی توسعه صنایع و افزایش سرمایه‌گذاری است، اما هنگامی که اقتصاد با شوک‌های متعدد مواجه می‌شود، مسئله اصلی این است که چگونه بنگاه‌ها بتوانند فعالیت خود را حفظ کرده و از شرایط دشوار عبور کنند.

چالش‌های هم‌زمان بنگاه‌های ایرانی

صیدی با اشاره به وضعیت بنگاه‌های ایرانی گفت: این بنگاه‌ها اکنون با چند چالش مهم به‌صورت هم‌زمان مواجه‌اند که ممکن است در ماه‌های آینده نیز دشوارتر شوند. نرخ ارز یکی از مهم‌ترین این چالش‌هاست؛ به‌ویژه در شرایطی که فاصله میان نرخ‌های رسمی و بازار افزایش یافته و دسترسی به منابع ارزی برای بخشی از بنگاه‌ها دشوارتر شده است.

وی تورم را دومین مسئله جدی اقتصاد دانست و افزود: در کنار این موضوع، سایر متغیرهای اقتصادی و محدودیت‌های پیش‌روی بنگاه‌های بزرگ، نگرانی مدیران را افزایش داده‌اند؛ آثار این شرایط در نهایت فقط در سطح بنگاه باقی نمی‌ماند و می‌تواند بر معیشت خانوارها نیز اثرگذار باشد.

نهادهای مالی؛ ضربه‌گیر کشتی تامین مالی در طوفان

رئیس سازمان بورس، شرایط کنونی اقتصاد را به یک اقیانوس متلاطم تشبیه کرد و گفت: در چنین فضایی نباید تصور کنیم تاب‌آوری به معنای حذف یا متوقف کردن طوفان است؛ چراکه بسیاری از شوک‌های بیرونی در اختیار یک بنگاه یا نهاد مالی نیست. مسئله اصلی این است که بتوانیم کشتی تامین مالی را با وجود این تلاطم‌ها به مقصد برسانیم.

صیدی با تاکید بر اینکه این وضعیت فرصت مهمی برای نهادهای مالی ایجاد کرده است، افزود: در ادبیات مالی، یکی از کارکردهای مهم نهادهای مالی ایفای نقش به‌عنوان «ضربه‌گیر شوک‌ها» است. نهادهای مالی می‌توانند کانال انتقال منابع و ابزاری برای عبور بنگاه‌ها از دوره‌های دشوار و یکی از پیشران‌های بازگشت اقتصاد به مسیر رونق باشند. وی تأکید کرد: امروز انتظار از یک شرکت تأمین سرمایه بسیار فراتر از انتشار اوراق یا تضمین تأمین مالی است؛ اگر فعالیت تأمین سرمایه صرفاً به این خدمات محدود شود، بخش مهمی از ظرفیت آن مورد استفاده قرار نگرفته است.

مهندسی مالی؛ متناسب با نیاز بنگاه

رئیس سازمان بورس با تاکید بر ضرورت توسعه خدمات مهندسی مالی گفت: نسخه تامین مالی یک شرکت بزرگ الزاماً برای یک شرکت کوچک یا متوسط مناسب نیست. ویژگی‌های عملیاتی، ساختار ترازنامه، میزان فروش، جریان نقد و نیاز مالی شرکت‌ها متفاوت است و به همین دلیل، طراحی ساختار مالی نیز باید متناسب با ویژگی‌های هر بنگاه باشد.

وی افزود: هنر نهاد مالی این است که بتواند برای هر شرکت، متناسب با شرایط آن، راهکار مالی مناسب ارائه کند. صیدی با اشاره به پیوستگی بازارهای مالی در جهان گفت: تحولات یک منطقه می‌تواند آثار خود را به سایر کشورها و بازارها منتقل کند. به همین دلیل، مدیریت مالی بنگاه در محیط پرچالش امروز دیگر نمی‌تواند صرفاً براساس روش‌های سنتی انجام شود؛ اگر شرکت‌ها بدون طراحی مناسب ساختار مالی و بدون استفاده از ابزارهای حرفه‌ای وارد این فضای متلاطم شوند، ممکن است به مقصد نرسند یا هزینه سنگینی بپردازند.

وی همچنین با اشاره به جایگاه نهادهایی مانند «تامین سرمایه تمدن»، تصریح کرد که مدیریت باتجربه می‌تواند ظرفیت ارائه خدمات حرفه‌ای‌تر به بنگاه‌ها را افزایش دهد.

نگاه به فردای اقتصاد؛ هدف فقط عبور از بحران نیست

صیدی در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: نگاه بنگاه‌ها و نهادهای مالی نباید صرفاً به حفظ بقا در کوتاه‌مدت محدود شود. وی با اشاره به اینکه بخش خصوصی همچنان برای اجرای پروژه‌های جدید، انتشار اوراق و تشکیل صندوق‌های پروژه اقدام می‌کند، گفت: این رفتار نشان می‌دهد در کنار محاسبات اقتصادی، انگیزه رشد و توسعه نیز همچنان در میان فعالان اقتصادی وجود دارد.

رئیس سازمان بورس بیان کرد: هنر مدیران این نیست که در دوره‌های دشوار فعالیت را متوقف کنند؛ حیات یک بنگاه به تداوم فعالیت آن وابسته است و مدیر باید برای فرصت‌هایی که پس از این دوره ایجاد می‌شود نیز برنامه داشته باشد. مسئله فقط دوام آوردن چند ماه آینده نیست؛ بلکه باید آماده باشیم تا در صورت عبور اقتصاد از این مرحله، بتوانیم دوباره برای رشد و توسعه تأمین مالی انجام دهیم.

وی در پایان با اشاره به برگزاری نخستین همایش «تمدن‌تد» گفت: چنین رویدادهایی فرصتی برای نزدیک‌تر شدن مدیران بنگاه‌ها به نهادهای مالی و شناخت بهتر ظرفیت‌های بازار سرمایه فراهم می‌کنند. صیدی ابراز امیدواری کرد تقویت این ارتباط به محکم‌تر شدن پیوند میان بخش واقعی اقتصاد و بازار مالی منجر شود و نهادهای مالی بتوانند زیرساخت لازم برای رشد و رونق آینده اقتصاد را فراهم کنند.