رشد ۱۹۷ درصدی سود خالص مس شهید باهنر؛ چالش تأمین مواد اولیه در مسیر توسعه تولید

به گزارش شمانیوز،  هم‌زمان با نواخته‌شدن زنگ آغاز معاملات شرکت صنایع مس شهید باهنر در بورس تهران، احسان نمازی‌زاده، مدیرعامل این شرکت، در نشست خبری با اصحاب رسانه ضمن تشریح عملکرد مالی و عملیاتی مجموعه، از رشد قابل توجه درآمد و سودآوری در نیمه نخست سال 1405 خبر داد. بر اساس آمار ارائه‌شده، سود خالص شرکت در شش‌ماهه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته 197 درصد افزایش یافته است؛ این در حالی است که کاهش مقدار تولید و فروش، محدودیت در تأمین مواد اولیه و دشواری رقابت در بازار داخلی، همچنان از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی شرکت به شمار می‌روند.

مس شهید باهنر؛ حلقه اتصال معدن به صنایع مصرف‌کننده

شرکت صنایع مس شهید باهنر فعالیت خود را در سال 1362 با نام گسترش صنایع ثانویه فولاد آغاز کرد و در سال 1365 نام آن به صنایع مس شهید باهنر تغییر یافت. این شرکت در سال 1374 به سهامی عام تبدیل شد و در همان سال در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد. مس شهید باهنر به‌عنوان یکی از مجموعه‌های فعال در صنایع پایین‌دستی مس، جایگاهی واسط میان بخش تأمین مواد اولیه و صنایع مصرف‌کننده دارد. تولید انواع ورق، تسمه، فویل، لوله و مقاطع مسی و آلیاژی، این شرکت را به تأمین‌کننده محصولات موردنیاز بخش‌های مختلف صنعتی تبدیل کرده است. اهمیت راهبردی این جایگاه از آن جهت است که توسعه صنایع پایین‌دستی مس، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده بیشتر در زنجیره تولید، می‌تواند زمینه کاهش وابستگی صنایع مصرف‌کننده به واردات محصولات نهایی را فراهم کند.

رشد درآمد و سودآوری در نیمه نخست سال 1405

بر اساس گزارش ارائه‌شده در نشست خبری، عملکرد مالی شرکت صنایع مس شهید باهنر در شش‌ماهه نخست سال 1405، از رشد قابل توجه درآمد و سودآوری حکایت دارد. درآمدهای عملیاتی شرکت از حدود 8 هزار و 92 میلیارد تومان در شش‌ماهه نخست سال 1404 به حدود 16 هزار و 791 میلیارد تومان در دوره مشابه سال جاری رسیده است؛ رقمی که از رشد 155 درصدی درآمدهای عملیاتی حکایت دارد. همچنین سود عملیاتی شرکت از حدود یک‌هزار و 73 میلیارد تومان به حدود 5 هزار و 542 میلیارد تومان افزایش یافته که معادل رشد 225 درصدی است. سود خالص شرکت نیز از حدود یک‌هزار و 346 میلیارد تومان به حدود 3 هزار و 145 میلیارد تومان رسیده و رشد 197 درصدی را ثبت کرده است. این ارقام نشان می‌دهد که شرکت در دوره مورد بررسی توانسته است درآمد و سودآوری خود را به‌طور چشمگیری افزایش دهد. با این حال، ارزیابی پایداری این روند مستلزم بررسی هم‌زمان عواملی مانند تغییرات نرخ فروش محصولات، بهای مواد اولیه، ترکیب محصولات فروخته‌شده و حاشیه سود عملیاتی است.

در واقع، رشد درآمد به‌تنهایی بیانگر افزایش متناسب حجم فعالیت نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد شرکت باید میان رشد ناشی از قیمت و رشد ناشی از مقدار تولید و فروش تمایز قائل شد.

کاهش تولید و فروش؛ چالش مهم در ارزیابی عملکرد عملیاتی

یکی از نکات قابل توجه در گزارش عملکرد شرکت، کاهش مقدار تولید و فروش در کنار رشد درآمد و سودآوری است. مطابق اطلاعات ارائه‌شده، مقدار تولید شرکت در شش‌ماهه نخست سال 1405 نسبت به دوره مشابه سال گذشته 28 درصد و مقدار فروش نیز 20 درصد کاهش داشته است. این موضوع نشان می‌دهد که رشد مالی شرکت الزاماً به معنای افزایش حجم تولید نیست و باید عوامل مؤثر بر تغییرات قیمت محصولات، ترکیب فروش و هزینه‌های تولید را نیز در نظر گرفت. در صنایع پایین‌دستی مس، دسترسی مستمر به مواد اولیه، یکی از عوامل تعیین‌کننده در بهره‌برداری از ظرفیت تولید است. هرگونه محدودیت در تأمین کاتد مس می‌تواند برنامه تولید را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه کاهش استفاده از ظرفیت‌های موجود را فراهم کند. بنابراین ، یکی از اولویت‌های راهبردی مس شهید باهنر، ایجاد تعادل میان رشد سودآوری، تأمین پایدار مواد اولیه و افزایش مقدار تولید است؛ تعادلی که می‌تواند به تقویت جایگاه شرکت در بازار و افزایش پایداری عملکرد مالی آن کمک کند.

رشد 115 درصدی درآمد هفت‌ماهه مس باهنر

در بخش دیگری از نشست خبری، عملکرد هفت‌ماهه شرکت مورد اشاره قرار گر بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، درآمد عملیاتی مس شهید باهنر در هفت‌ماهه سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته 115 درصد افزایش یافته و از حدود یک‌هزار و 30 میلیارد تومان به حدود 2 هزار و 224 میلیارد تومان رسیده است. همچنین مقدار تولید هفت‌ماهه شرکت 12 هزار و 559 تن اعلام شد. مقدار فروش نیز در متن ارائه‌شده 12 هزار و 790 تن ذکر شده است. با توجه به احتمال وجود خطا در تبدیل گفتار به نوشتار و تفاوت احتمالی واحدهای گزارش‌شده، ارقام درآمد هفت‌ماهه و مقدار فروش باید با گزارش رسمی منتشرشده شرکت تطبیق داده شوند.

تأمین مواد اولیه؛ مهم‌ترین مانع پیش روی تولید

نمازی‌زاده در تشریح چالش‌های شرکت، تأمین مواد اولیه و به‌ویژه کاتد مس را یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های فعالیت مجموعه عنوان کرد.

به گفته وی، تأمین کاتد از طریق رینگ داخلی بورس کالا انجام می‌شود؛ اما بالا بودن تقاضا نسبت به میزان عرضه، به افزایش رقابت برای خرید و رشد قیمت‌ها منجر شده است.محدود بودن مسیرهای جایگزین تأمین مواد اولیه نیز شرایط را دشوارتر کرده است. از سوی دیگر، تأمین مواد اولیه از خارج از کشور با محدودیت‌هایی همراه است و در مواردی، هزینه خرید را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که مواد اولیه سهم تعیین‌کننده‌ای در ساختار هزینه‌ای شرکت دارد. به گفته مدیرعامل، سهم مواد اولیه از بهای تمام‌شده محصولات بسیار بالاست و در نتیجه، تغییرات قیمت کاتد می‌تواند مستقیماً بر هزینه تولید و توان رقابتی شرکت اثر بگذارد. در چنین شرایطی، افزایش عرضه متناسب با نیاز واقعی تولیدکنندگان، بهبود سازوکار تخصیص مواد اولیه و فراهم‌کردن امکان دسترسی پایدار صنایع پایین‌دستی به کاتد مس می‌تواند در حفظ ظرفیت تولید و کاهش فشار هزینه‌ای بر این شرکت‌ها مؤثر باشد.

صادرات محدود در سایه چالش‌های قیمت‌گذاری

یکی دیگر از محورهای نشست خبری، وضعیت صادرات محصولات شرکت بود. مدیرعامل مس شهید باهنر با اشاره به محدود بودن صادرات مجموعه تأکید کرد که این وضعیت را نمی‌توان صرفاً به نبود بازار خارجی یا کیفیت محصولات نسبت داد؛ بلکه ساختار تأمین و قیمت‌گذاری مواد اولیه نیز بر قدرت رقابت شرکت در بازارهای بین‌المللی اثرگذار است.

به گفته وی، شرکت در برخی دوره‌ها، از جمله سال 1403، صادرات قابل توجهی را تجربه کرده است؛ با این حال، در شرایط فعلی سهم صادرات در عملکرد شرکت محدود است. زمانی که قیمت مواد اولیه در بازار داخلی تحت تأثیر رقابت برای خرید افزایش می‌یابد، هزینه تولید محصولات پایین‌دستی نیز بالا می‌رود. در چنین وضعیتی، تولیدکننده داخلی برای رقابت با عرضه‌کنندگان خارجی با دشواری بیشتری مواجه خواهد شد.

در این خصوص میتوان گفت: توسعه صادرات محصولات مسی تنها به توان بازاریابی و دسترسی به مشتریان خارجی وابسته نیست؛ بلکه به مجموعه‌ای از عوامل شامل قیمت تمام‌شده، ثبات تأمین مواد اولیه، هزینه حمل‌ونقل، شرایط مبادلات تجاری و سیاست‌های قیمت‌گذاری نیز بستگی دارد. تدوین سیاست‌های هماهنگ در زنجیره ارزش مس می‌تواند زمینه بهبود رقابت‌پذیری تولیدکنندگان پایین‌دستی و افزایش سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر در صادرات کشور را فراهم کند.

مزیت رقابتی در تولید محصولات تخصصی

نمازی‌زاده با اشاره به جایگاه شرکت در بازار محصولات مسی و آلیاژی، تنوع محصولات، توان تولید محصولات تخصصی و زمان تحویل مناسب را از جمله مزیت‌های رقابتی مجموعه برشمرد.

به گفته وی، برخی محصولات تولیدی شرکت، به‌ویژه در بخش لوله‌های مسی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند و بخشی از نیاز صنایع داخلی از طریق تولیدات این مجموعه تأمین می‌شود. با این حال، شرکت در برخی گروه‌های محصولی با رقابت تولیدکنندگانی مواجه است که از مزیت‌های ناشی از یکپارچگی زنجیره تأمین برخوردارند؛ مزیتی که می‌تواند در دسترسی به مواد اولیه یا بازار فروش، بر هزینه تمام‌شده و توان رقابت اثر بگذارد. در چنین شرایطی، تمرکز بر محصولات تخصصی، افزایش سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر، بهبود کیفیت و تحویل به‌موقع می‌تواند یکی از مسیرهای تقویت جایگاه رقابتی مس شهید باهنر باشد.

نوآوری و بومی‌سازی؛ حرکت به سمت افزایش ارزش افزوده

در بخش اقدامات فنی و نوآورانه، مدیرعامل شرکت به تولید برخی محصولات تخصصی و اجرای پروژه‌های مرتبط با به‌روزرسانی تجهیزات اشاره کرد. تولید لوله‌های مسی با ترکیب آلیاژی خاص، ساخت قطعات موردنیاز در داخل مجموعه، به‌روزرسانی سیستم کنترل ماشین نورد و راه‌اندازی خط سوم ریخته‌گری از جمله اقدامات مطرح‌شده در این بخش بود. اهمیت این اقدامات در آن است که بومی‌سازی تجهیزات و دانش فنی، علاوه بر کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی، می‌تواند هزینه‌های تعمیر و نگهداری را کاهش دهد و پایداری خطوط تولید را افزایش دهد. همچنین حرکت به سمت تولید محصولات تخصصی‌تر، امکان استفاده بهینه‌تر از مواد اولیه و افزایش ارزش افزوده حاصل از هر واحد ماده مصرفی را فراهم می‌کند. در شرایطی که تأمین کاتد مس با محدودیت‌هایی مواجه است، تخصیص هدفمند مواد اولیه به محصولاتی که ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند، می‌تواند به بهبود بازده اقتصادی فعالیت شرکت کمک کند.

نیروگاه خورشیدی؛ گامی در مسیر مدیریت انرژی

مدیرعامل شرکت در تشریح پروژه‌های در دست اجرا، به طرح احداث نیروگاه خورشیدی با سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده حدود 107 میلیارد تومان اشاره کرد که بنا بر اطلاعات ارائه‌شده، پیشرفت فیزیکی آن به حدود 85 درصد رسیده است. توسعه ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر برای شرکت‌های صنعتی، علاوه بر تنوع‌بخشی به منابع تأمین برق، می‌تواند بخشی از ریسک‌های ناشی از ناترازی انرژی را مدیریت کند. برای صنایع فلزی که استمرار فعالیت خطوط تولید در آن‌ها اهمیت زیادی دارد، کاهش آسیب‌پذیری در برابر محدودیت‌های برق و افزایش بهره‌وری مصرف انرژی از موضوعات مهم در برنامه‌ریزی عملیاتی محسوب می‌شود. البته میزان اثرگذاری این پروژه بر تأمین برق شرکت، به ظرفیت نهایی نیروگاه، زمان بهره‌برداری و سهم برق تولیدی در مصرف کل مجموعه بستگی دارد.

برنامه‌های آینده؛ از افزایش بهره‌وری تا اصلاح ساختار فروش

بر اساس توضیحات ارائه‌شده در نشست خبری، برنامه‌های آتی شرکت در چند محور اصلی دنبال می‌شود. در حوزه بازار و فروش، افزایش سهم بازار، توسعه فروش محصولات رقابتی، حفظ مشتریان فعلی، بهبود زمان تحویل و طراحی سازوکارهای دقیق‌تر قیمت‌گذاری از جمله اولویت‌هاست. در بخش تولید و هزینه‌ها نیز افزایش بهره‌وری، مدیریت مصرف انرژی، استفاده بهینه از ضایعات و کنترل هزینه خرید مواد اولیه مورد توجه قرار دارد. مدیریت موجودی، زمان‌بندی مناسب خرید مواد اولیه، توسعه روش‌های تأمین مالی و بهبود مدیریت سرمایه در گردش نیز از اقداماتی است که می‌تواند به کاهش فشار نقدینگی و پشتیبانی از برنامه تولید کمک کند. در حوزه فناوری و مدیریت، شرکت بر کنترل ریسک پروژه‌ها، استفاده بیشتر از توان داخلی، ارتقای سامانه‌های اطلاعاتی و تقویت سازوکارهای نظارتی تأکید دارد. توسعه مهارت‌های کارکنان، آموزش تخصصی، جانشین‌پروری و حفظ نیروی انسانی نیز از دیگر محورهای برنامه‌های اعلام‌شده است.

مدیرعامل شرکت همچنین از بررسی پروژه‌های توسعه‌ای جدید خبر داد؛ پروژه‌هایی که با توجه به ساختار سهامداری، سیاست تقسیم سود و محدودیت منابع مالی، باید با ارزیابی دقیق بازده اقتصادی و توان تأمین مالی مجموعه تعریف و اجرا شوند.

ضرورت پیوند رشد سودآوری با افزایش تولید

عملکرد مالی شرکت صنایع مس شهید باهنر در نیمه نخست سال 1405، از رشد قابل توجه درآمد و سودآوری حکایت دارد؛ اما کاهش مقدار تولید و فروش نشان می‌دهد که ارزیابی عملکرد مجموعه نباید تنها بر شاخص‌های مالی متمرکز باشد. پایداری این روند به توان شرکت در تأمین مواد اولیه، مدیریت سرمایه در گردش، ارتقای بهره‌وری، توسعه محصولات تخصصی و بهبود رقابت‌پذیری در بازار داخلی و خارجی وابسته است. مس شهید باهنر به دلیل جایگاه خود در زنجیره ارزش مس، نقشی فراتر از یک واحد تولیدی دارد و عملکرد آن می‌تواند بر تأمین نیاز صنایع مصرف‌کننده و توسعه تولید محصولات پایین‌دستی اثرگذار باشد.

از این رو، افزایش سودآوری در کنار احیای ظرفیت‌های تولیدی، تقویت صادرات و حرکت به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر، می‌تواند مسیر توسعه پایدار شرکت را شکل دهد؛ مسیری که در نهایت باید به بهبود بهره‌وری سرمایه، افزایش توان رقابتی و حفظ منافع سهامداران منتهی شود.