پین و گوه چیست؟ معرفی اتصالات و تجهیزات اصلی قالب بندی سقف
قالب بندی سقف مجموعهای از قالبها، تکیهگاهها و اتصالات موقت است که باید وزن بتن تازه، آرماتور، نیروهای اجرایی و تجهیزات کارگاه را تا رسیدن بتن به مقاومت مورد نیاز تحمل کند. در این سیستم، هر قطعه وظیفه مشخصی دارد. پنلها سطح بتن را شکل میدهند، جکها بار را به زمین منتقل میکنند و اتصالاتی مانند پین و گوه، اجزای قالب فلزی را کنار یکدیگر نگه میدارند.
شناخت کاربرد هر قطعه به اجرای سریعتر، کاهش پرت تجهیزات و جلوگیری از باز شدن قالب یا تغییر شکل سقف کمک میکند. البته تعداد و فاصله تجهیزات نباید بهصورت تجربی تعیین شود و لازم است با نقشه اجرایی، ارتفاع سقف و بارهای واردشده هماهنگ باشد.
پین و گوه چیست؟
پین و گوه یک اتصال دو تکه فلزی برای متصل کردن پنلهای قالب فلزی مدولار است. پین از سوراخهای همراستای لبه دو قالب عبور میکند و گوه داخل شیار پین قرار میگیرد. سپس با ضربه کنترلشده چکش، گوه محکم شده و لبه پنلها را کنار یکدیگر نگه میدارد.
این اتصال ساختار سادهای دارد، به ابزار پیچیده نیاز ندارد و باز و بسته کردن آن سریع است. به همین دلیل در قالب بندی دیوار، ستون، فونداسیون و بخشهایی از سقف که با پنل فلزی اجرا میشوند کاربرد دارد. پین و گوه بهتنهایی نقش تکیهگاه سقف را ندارد و نباید آن را جایگزین جک، داربست یا پشتبند دانست.
پین و گوه چگونه نصب میشود؟
ابتدا پنلهای قالب باید در امتداد صحیح کنار هم قرار گیرند و سوراخهای لبه آنها همراستا شوند. پین از سوراخ عبور داده میشود و گوه در شیار آن قرار میگیرد. ضربه چکش باید بهاندازهای باشد که اتصال بدون لقی بسته شود؛ ضربه بیش از حد ممکن است باعث تغییر شکل گوه، آسیب لبه قالب یا دشوار شدن باز کردن اتصال شود.
پیش از بتنریزی باید تمام اتصالات کنترل شوند. پین یا گوه تابدار، ترکخورده، خوردهشده یا دارای پلیسه شدید برای اجرای ایمن مناسب نیست. استفاده از قطعات ناسازگار با سوراخهای قالب نیز میتواند باعث ایجاد لقی و باز شدن درز میان پنلها شود.
نقش پین و گوه در قالب بندی سقف
اگر سطح زیر سقف با پنلهای فلزی مدولار پوشانده شود، پین و گوه برای اتصال لبه پنلها به کار میرود. این اتصال به همراستایی قالبها و کاهش جابهجایی آنها هنگام اجرا کمک میکند. بااینحال، پایداری کامل سقف به مجموعه زیرسازی وابسته است.
در قالبهای چوبی یا پلایوود، معمولا از پین و گوه برای اتصال صفحات استفاده نمیشود. این صفحات روی تیرهای فرعی و اصلی قرار میگیرند و با روشهای متناسب با همان سیستم مهار میشوند. بنابراین نوع قالب رویه، مشخص میکند چه اتصالاتی باید سفارش داده شوند.
تجهیزات اصلی قالب بندی سقف
هر سقف با توجه به نوع سازه، دهانه، ارتفاع و روش اجرا به چیدمان متفاوتی نیاز دارد؛ اما اجزای زیر در بسیاری از سیستمها مشاهده میشوند.
قالب یا صفحه زیر سقف
قالب رویه، شکل سطح زیرین بتن را ایجاد میکند. قالب فلزی، تخته، پلایوود و بعضی قالبهای پلیمری از گزینههای رایج هستند. سطح قالب باید تمیز، سالم، تراز و بدون شکاف غیرمجاز باشد تا شیره بتن نشت نکند و سطح نهایی سقف دچار موج یا اختلاف تراز نشود.
تیرهای اصلی و فرعی
تیرها بار قالب رویه و بتن تازه را دریافت و به پایههای زیر سقف منتقل میکنند. فاصله این تیرها باید براساس ظرفیت قالب، ضخامت سقف و بار اجرایی تعیین شود. افزایش خودسرانه فاصله تیرها احتمال خیز کردن یا شکست رویه را افزایش میدهد.
جک زیر سقف
جک سقفی یک تکیهگاه فلزی قابل تنظیم است که زیر تیرها یا تجهیزات قالب بندی قرار میگیرد. جک از بخشهای نری، مادگی، رزوه تنظیم و صفحه یا سرجک تشکیل میشود و ارتفاع زیرسازی را تنظیم میکند.
پایه جک باید روی سطح مقاوم و تراز قرار گیرد. قرار دادن آن روی خاک سست، آجر لق یا قطعات ناپایدار میتواند موجب نشست زیرسازی شود. جک خمشده، رزوه آسیبدیده یا جوش ترکخورده نیز نباید وارد چرخه اجرا شود.
سرجک و تجهیزات تنظیم ارتفاع
سرجک تخت، صلیبی یا U شکل در قسمت بالای پایه قرار میگیرد و محل اتکای تیر یا اجزای زیرسازی را فراهم میکند. انتخاب نوع سرجک باید با شکل تیر و سیستم سقف هماهنگ باشد. رزوهها نیز باید سالم باشند تا تنظیم ارتفاع بدون لقی انجام شود.
داربست یا اسکافلد حمایتی
در سقفهای مرتفع، دهانههای بزرگ یا بارهای سنگین ممکن است بهجای جکهای منفرد از داربستهای مدولار حمایتی استفاده شود. مهاربندی افقی و قطری این سیستمها برای جلوگیری از جابهجایی جانبی اهمیت زیادی دارد.
تفاوت پین و گوه با سایر اتصالات قالب بندی
پین و گوه معمولا دو پنل مجاور را از لبه به هم متصل میکند. در مقابل، بولت و مهره برای مهار دو وجه مقابل قالب، بهخصوص در دیوارهای بتنی، استفاده میشوند. گیرهها برای اتصال قالب به پشتبند یا کلاف به کار میروند و سولجر یا لوله نیز مقاومت مجموعه را در برابر فشار افزایش میدهد.
انتخاب اتصال باید براساس نوع قالب و محل استفاده انجام شود. بهکار بردن تعداد زیادی پین و گوه نمیتواند ضعف جکگذاری، نبود مهاربندی یا ظرفیت ناکافی زیرسازی را جبران کند.
نکات خرید پین و گوه
هنگام خرید، ضخامت ورق، ابعاد قطعه، یکنواختی تولید و سازگاری آن با پانچ قالبها بررسی شود. پین باید بدون فشار غیرعادی از سوراخ عبور کند و گوه نیز پس از نصب، اتصال پایداری ایجاد کند. وجود تاب، ترک، لبه تیز و ضخامت غیریکنواخت نشانه کیفیت نامناسب است.
برای پروژههای بزرگ بهتر است تعداد مورد نیاز براساس پنلبندی محاسبه و مقداری ذخیره برای گمشدن یا آسیب قطعات در نظر گرفته شود. نگهداری پین و گوه در کیسه یا جعبه مشخص نیز از پراکندگی و پرت آنها جلوگیری میکند.
اشتباهات رایج در قالب بندی سقف
جکگذاری روی بستر ضعیف، افزایش فاصله پایهها، استفاده از تجهیزات معیوب و باز کردن زودهنگام قالب از خطاهای مهم هستند. تنظیم ارتفاع جک تحت بار، وارد کردن ضربه شدید به اتصالات و حذف مهاربندی جانبی نیز میتواند تعادل زیرسازی را مختل کند.
قبل از بتنریزی باید تراز قالب، فاصله جکها، اتصال تیرها، وضعیت مهاربندی، تمیزی رویه و محکم بودن پین و گوهها کنترل شود. زمان باز کردن قالب و پایهها نیز باید براساس مقاومت بتن، شرایط محیطی و نظر مسئول فنی تعیین شود.
جمعبندی
پین و گوه اتصال سریع و سادهای برای کنار هم نگه داشتن پنلهای قالب فلزی است، اما ایمنی قالب بندی سقف تنها به این قطعه وابسته نیست. قالب رویه، تیرهای باربر، جکها، سرجکها و مهاربندی باید بهصورت یک سیستم هماهنگ طراحی و اجرا شوند. انتخاب تجهیزات استاندارد، کنترل پیش از بتنریزی و رعایت نقشه زیرسازی، احتمال نشست، باز شدن قالب و دوبارهکاری را کاهش میدهد.
0 دیدگاه