مذاکرات ایران و آمریکا | شرط صریح عراقچی برای باز شدن تنگه هرمز چیست؟

به گزارش شمانیوز، پرونده مذاکرات ایران و آمریکا و آینده تنگه هرمز بار دیگر به یکی از مهم‌ترین موضوعات سیاسی و اقتصادی روز تبدیل شده است.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تازه‌ترین مواضع خود ضمن تشریح وضعیت رایزنی‌ها با عمان تأکید کرده است که ایران در حال حاضر وارد مذاکره با آمریکا نشده و آنچه میان دو طرف جریان دارد، تبادل پیام از طریق واسطه‌ها است.

از سوی دیگر، تهران و مسقط مذاکرات فنی و حقوقی برای تعیین مسیرهای جدید عبور و مرور کشتی‌ها در تنگه هرمز را ادامه می‌دهند؛ مذاکراتی که طبق اظهارات عراقچی به مراحل پیشرفته رسیده است.

آیا مذاکرات ایران و آمریکا متوقف شده است؟

موضع رسمی وزیر امور خارجه روشن است: در حال حاضر مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا انجام نمی‌شود.

عراقچی روز 18 مرداد اعلام کرد واسطه‌ها همچنان برای فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات تلاش می‌کنند، اما تبادل پیام را نباید مذاکره تلقی کرد.

براساس موضع اعلام‌شده از سوی تهران، ازسرگیری مذاکرات به حل اختلافات باقی‌مانده و جبران مواردی وابسته است که ایران آنها را نقض تعهدات آمریکا می‌داند.

آخرین وضعیت تنگه هرمز چیست؟

بخش دوم تحولات به تنگه هرمز مربوط می‌شود. ایران و عمان طی روزهای اخیر درباره تعیین مسیرهای جدید کشتیرانی در این آبراه راهبردی مذاکرات فنی و حقوقی داشته‌اند.

عراقچی پیش‌تر اعلام کرده بود مسیرهای قدیمی عبور کشتی‌ها نیازمند تغییر هستند و متخصصان دو کشور در حال بررسی نقشه‌ها و تعیین مسیر جدید هستند.

اما نکته‌ای که در اظهارات وزیر خارجه چند بار تکرار شده این است که توافق ایران و عمان درباره مسیر دریایی به خودی خود به معنای باز شدن کامل تنگه هرمز نیست.

شرط ایران برای باز شدن تنگه هرمز چیست؟

عراقچی اعلام کرده بازگشت شرایط تردد در تنگه هرمز علاوه بر توافق فنی با عمان، به تحقق شروط دیگری نیز وابسته است که ایران از طریق واسطه‌ها به طرف آمریکایی منتقل کرده است.

وزیر امور خارجه همچنین در تازه‌ترین گفت‌وگوی تلفنی خود با وزیر خارجه آلمان تأکید کرده است که تأمین امنیت تنگه هرمز نیازمند توقف اقدامات و مداخلاتی است که تهران آنها را غیرقانونی و ناقض تعهدات آمریکا می‌داند.

در نتیجه باید دو پرونده را از یکدیگر تفکیک کرد: تعیین مسیر جدید دریایی با عمان یک پرونده فنی و حقوقی است؛ اما بازگشایی و عادی شدن کامل شرایط تردد، یک پرونده سیاسی و امنیتی گسترده‌تر است.

مواضع عراقچی طی چند روز گذشته چه تغییری کرده است؟

توافق ایران و عمان چقدر نزدیک است؟

براساس توضیحات وزیر خارجه، بخش فنی مذاکرات ایران و عمان پیشرفت قابل توجهی داشته است. متخصصان دو طرف روی نقشه‌ها و مسیرهای جدید دریایی کار کرده‌اند و تهران این مذاکرات را در مراحل پایانی توصیف کرده است.

مسیرهای قبلی عبور کشتی‌ها چند دهه قبل تعیین شده بودند و ایران معتقد است تحولات اخیر ضرورت بازنگری در این مسیرها را ایجاد کرده است.

در صورت نهایی شدن توافق، مسیر جدید می‌تواند مبنای تردد کشتی‌ها در زمانی باشد که شرایط برای عادی شدن عبور و مرور فراهم شود.

آیا توافق با عمان یعنی تنگه هرمز فوراً باز می‌شود؟

خیر. این شاید مهم‌ترین بخش مواضع عراقچی باشد.

وزیر خارجه صراحتاً میان «تعیین مسیر جدید» و «باز شدن تنگه هرمز» تفاوت گذاشته است. حتی اگر ایران و عمان درباره مختصات مسیر جدید به جمع‌بندی نهایی برسند، اجرای کامل آن به وضعیت امنیتی منطقه و تحقق شروط سیاسی ایران وابسته خواهد بود.

مذاکرات ایران و آمریکا دوباره شروع می‌شود؟

در حال حاضر پاسخ قطعی به این سؤال وجود ندارد. تهران کانال تبادل پیام را حفظ کرده و کشورهای واسطه نیز تلاش برای نزدیک کردن مواضع دو طرف را ادامه می‌دهند؛ بنابراین مسیر دیپلماسی کاملاً بسته نیست.

اما موضع فعلی ایران این است که پیش از آغاز دوباره مذاکرات رسمی، باید اختلافات مربوط به تعهدات قبلی حل شود.

برای مطالعه تحولات قبلی این پرونده می‌توانید گزارش آخرین تحولات مذاکرات ایران و آمریکا را در شمانیوز بخوانید.

تنگه هرمز و مذاکرات چه اثری بر دلار، طلا و نفت دارد؟

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و به همین دلیل اخبار مربوط به امنیت و تردد در این منطقه برای بازارهای جهانی اهمیت زیادی دارد.

در بازار داخلی ایران نیز اخبار مربوط به مذاکرات با آمریکا می‌تواند انتظارات معامله‌گران ارز و طلا را تغییر دهد؛ البته واکنش نهایی بازار بیش از تیترهای سیاسی به محتوای توافق احتمالی و میزان کاهش ریسک‌های منطقه‌ای وابسته خواهد بود.

جمع‌بندی؛ توافق نزدیک است اما مذاکره با آمریکا هنوز آغاز نشده

جمع‌بندی آخرین مواضع نشان می‌دهد دو روند جداگانه در جریان است: ایران و عمان به پیشرفت‌هایی در مذاکرات فنی درباره مسیر جدید تردد در تنگه هرمز رسیده‌اند، اما مذاکره رسمی ایران و آمریکا هنوز از سر گرفته نشده است.

تهران همچنان از طریق واسطه‌ها با واشنگتن تبادل پیام دارد و شروط خود را نیز منتقل کرده است. بنابراین خبر اصلی این روزها نه «شروع دوباره مذاکرات» و نه «باز شدن قطعی تنگه هرمز»، بلکه ادامه دیپلماسی غیرمستقیم و نزدیک شدن ایران و عمان به جمع‌بندی فنی درباره مسیر دریایی جدید است.

اکنون باید دید آیا تحقق شروط ایران می‌تواند مسیر را برای بازگشت مذاکرات تهران و واشنگتن و عادی شدن تردد در تنگه هرمز باز کند یا خیر.