طاق کسری دوباره به ایران وصل می‌شود؛ بازگشت ساسانیان با «نوار گردشگری»

به گزارش خبرنگار شمانیوز، تصور کنید سفر از فیروزآباد فارس آغاز شود؛ جایی که نشانه‌های باشکوه دوره ساسانی هنوز در دل آن باقی است، سپس مسیر به کرمانشاه برسد و در ادامه از مرز عبور کند و به ایوان مداین و طاق کسری در عراق ختم شود. این بار قرار نیست تنها از چند اثر تاریخی بازدید شود؛ قرار است یک مسیر تمدنی دوباره روی نقشه گردشگری منطقه ترسیم شود.

بازگشت یک مسیر فراموش‌شده به نقشه گردشگری

«نوار ساسانی» ایده‌ای است که می‌تواند آثار پراکنده در دو سوی مرز را از حالت مقاصد منفرد خارج کرده و آنها را به زنجیره‌ای واحد از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی تبدیل کند؛ زنجیره‌ای که در کنار گردشگری زیارتی، ظرفیت‌های تازه‌ای برای سفر، اقامت، اقتصاد محلی و تبادلات فرهنگی میان ایران و عراق ایجاد خواهد کرد.

این نگاه، در شرایطی مطرح شده که دو کشور به دنبال عبور از الگوی سنتی گردشگری و افزایش سهم سفرهای فرهنگی، تاریخی، سلامت و تفریحی در مناسبات خود هستند.

هدف؛ 10 میلیون گردشگر در سال

بر اساس برنامه مطرح‌شده میان دو کشور، افق تبادل سالانه 10 میلیون گردشگر میان ایران و عراق ترسیم شده است. در حال حاضر حدود 3 میلیون و 600 هزار گردشگر عراقی در سال وارد ایران می‌شوند و تقریباً همین میزان نیز ایرانیان به عراق سفر می‌کنند؛ آماری که البته جدا از موج بزرگ و منحصر به‌فرد سفرهای اربعین حسینی است.

قرار است این ظرفیت با رشد سالانه حدود یک میلیون و 500 هزار گردشگر افزایش یابد و گردشگری اقتصادی و اقامتی در کنار سفرهای زیارتی سهم بیشتری از این تعاملات پیدا کند.

در همین چارچوب، «نوار ساسانی» می‌تواند یکی از مهم‌ترین محصولات مشترک گردشگری دو کشور باشد؛ محصولی که به جای تمرکز بر یک شهر یا یک جاذبه، یک روایت تمدنی مشترک را به گردشگر عرضه می‌کند.

از زیارت تا کشف تمدن‌های مشترک

تنوع‌بخشی به سبد سفر، یکی از محورهای اصلی این رویکرد است. بر این اساس، مقاصدی مانند بابل باستان نیز می‌توانند در کنار بسته‌های زیارتی قرار گیرند تا گردشگران عراقی و ایرانی، سفر خود را از یک مقصد مذهبی فراتر برده و با لایه‌های عمیق‌تر تاریخ و تمدن منطقه آشنا شوند.

تسهیل تردد خودروهای شخصی خانواده‌های عراقی از مرزهای ایلام، کرمانشاه و خوزستان، توسعه مسیرهای زمینی و ایجاد خط دریایی میان خوزستان و بصره نیز از دیگر ظرفیت‌هایی است که برای افزایش مراودات گردشگری میان دو کشور مطرح شده است.

در حوزه گردشگری سلامت نیز راه‌اندازی سامانه ملی و جامع گردشگری سلامت با مشارکت چهار وزارتخانه، با هدف ساماندهی فرایند درمان گردشگران و جلوگیری از فعالیت دلالان دنبال می‌شود.

مرز؛ دیگر مانع یک سفر تمدنی نیست

در چنین تصویری، مرز سیاسی دیگر پایان یک مسیر تاریخی نیست؛ بلکه می‌تواند نقطه اتصال دو بخش از یک حوزه تمدنی باشد. همکاری در حوزه باستان‌شناسی و مرمت نیز یکی دیگر از ظرفیت‌های این ارتباط است و هیئت‌های متخصص ایرانی با پشتوانه بیش از نیم قرن تجربه، آمادگی خود را برای همکاری در حفاظت و نجات‌بخشی آثار تاریخی عراق اعلام کرده‌اند.

براین اساس و به نقل از میراث آریا، این موضوع در دیدار سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با یاسر عبدالزهرا الحجاج، سفیر عراق در تهران نیز مورد تأکید قرار گرفت؛ دیداری که محور آن تدوین نقشه راه جامع همکاری‌های تمدنی، تنوع‌بخشی به مسیرهای گردشگری، فعال‌سازی ظرفیت‌های مرزی و توسعه صنایع‌دستی بود.

صالحی‌امیری در این دیدار با اشاره به توافقات روسای دولت‌های دو کشور گفت که هدف‌گذاری برای رساندن تبادل گردشگر میان ایران و عراق به سالانه 10 میلیون نفر دنبال می‌شود و «محور تاریخی ساسانی» یکی از برجسته‌ترین مسیرهای تعریف‌شده در این چارچوب است.

او همچنین از تعریف 10 کلان‌مسیر گردشگری در قالب راهبرد «ایران، آغاز هر داستان» خبر داد و مسیر ساسانی را خطی تمدنی توصیف کرد که از فیروزآباد فارس آغاز شده، با عبور از کرمانشاه به ایوان مداین، طاق کسری و بابل در عراق می‌رسد.

عراق پای کار «نوار ساسانی»

سفیر عراق در تهران نیز با استقبال از این ایده، بر استفاده از ظرفیت‌های دانشگاهی ایران، برگزاری نمایشگاه‌های متقابل صنایع‌دستی و رفع موانع ترانزیتی و

روادیدی تأکید کرد.

الحجاج همچنین گفت که افزایش گردشگران میان دو کشور باید از یک هدف آماری به پروژه‌ای عملیاتی تبدیل شود و سفارت عراق آمادگی دارد پیش‌نویس تفاهمنامه مشترک را تا مرحله امضای نهایی میان وزرای دو کشور پیگیری کند.

حالا «نوار ساسانی» فقط نام یک مسیر روی نقشه نیست؛ ایده‌ای است برای اینکه طاق کسری دوباره در امتداد یک مسیر گردشگری به سرزمین ایران متصل شود؛ مسیری که اگر از روی کاغذ به جاده تبدیل شود، می‌تواند تاریخ مشترک ایران و عراق را به یکی از مهم‌ترین محصولات گردشگری منطقه تبدیل کند.

علی رمضانپور