«راز اعداد» در شمانیوز متولد شد؛ وقتی صورت‌های مالی شروع به حرف زدن می‌کنند

صورت‌های مالی شرکت‌ها پر از عدد است؛ درآمد، سود خالص، بدهی، هزینه مالی، مطالبات، جریان نقدی، سرمایه‌گذاری، تسهیلات، حقوق مدیران و ده‌ها عنوان دیگر. اما سؤال اصلی اینجاست: این اعداد واقعاً چه می‌گویند؟

ممکن است درآمد یک شرکت افزایش پیدا کرده باشد، اما همزمان هزینه‌های آن با سرعت بیشتری رشد کرده باشد. ممکن است سود خالص یک مجموعه بالا رفته باشد، اما بخش قابل توجهی از این سود از فعالیت اصلی شرکت حاصل نشده باشد. حتی ممکن است یک شرکت روی کاغذ سودده باشد، اما در حساب‌های بانکی و جریان نقدی آن نشانه‌های دیگری دیده شود.

اینجاست که «راز اعداد» آغاز می‌شود.

راز اعداد چیست؟

«راز اعداد» سرویس اختصاصی شمانیوز برای بررسی و تحلیل اعداد منتشرشده در منابع رسمی است.

در این بخش قرار نیست صرفاً اعداد صورت‌های مالی تکرار شوند؛ بلکه تلاش می‌کنیم توضیح دهیم پشت هر عدد چه اتفاقی افتاده است، عدد موردنظر نسبت به گذشته چه تغییری کرده و این تغییر برای شرکت، سهامداران، مشتریان و فعالان اقتصادی چه معنایی دارد.

منابع اصلی این گزارش‌ها، اطلاعات رسمی منتشرشده توسط شرکت‌ها و نهادهای قانونی از جمله سامانه کدال، سازمان بورس و اوراق بهادار، صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و حسابرسی‌نشده، گزارش فعالیت هیئت‌مدیره، گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها و سایر منابع رسمی مرتبط خواهد بود.

چرا «راز اعداد»؟

بخش قابل توجهی از اطلاعات مهم شرکت‌های بورسی و فرابورسی به صورت عمومی منتشر می‌شود؛ اما حجم بالای اطلاعات، اصطلاحات تخصصی حسابداری و مالی و جدول‌های متعدد باعث شده است بسیاری از مخاطبان نتوانند تصویر روشنی از آنچه واقعاً در یک شرکت می‌گذرد به دست آورند.

مثلاً وقتی در یک گزارش نوشته می‌شود:

«هزینه‌های مالی شرکت 70 درصد افزایش یافته است»

برای بسیاری از مخاطبان این فقط یک عدد است.

اما در «راز اعداد» سؤال بعدی مطرح می‌شود:

چرا هزینه مالی افزایش یافته است؟
آیا شرکت بدهی بیشتری گرفته؟
تسهیلات بانکی آن افزایش پیدا کرده است؟
نرخ تأمین مالی بالا رفته؟
و مهم‌تر از همه، این هزینه چه بخشی از سود عملیاتی شرکت را مصرف کرده است؟

«راز اعداد» از جایی شروع می‌شود که خبر ساده درباره انتشار یک صورت مالی تمام می‌شود.

از سود شرکت تا حقوق مدیران؛ اعداد زیر ذره‌بین می‌روند

دامنه بررسی‌های این سرویس محدود به سود و زیان شرکت‌ها نخواهد بود.

در «راز اعداد» موضوعاتی مانند رشد یا افت درآمد، سود عملیاتی و خالص، زیان انباشته، بدهی شرکت‌ها، تسهیلات بانکی، مطالبات مشکوک‌الوصول، هزینه‌های مالی، هزینه‌های اداری، خرید دارایی، معاملات با اشخاص وابسته، سرمایه‌گذاری‌ها، جریان نقدی و پرداخت‌های اعلام‌شده در اسناد رسمی مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

هر جا عددی در یک گزارش رسمی وجود داشته باشد که بتواند بخشی از وضعیت واقعی یک مجموعه را روشن کند، آن عدد می‌تواند سوژه «راز اعداد» باشد.

 مقایسه به جای قضاوت

یکی از اصول «راز اعداد» این است که هیچ عددی به تنهایی مبنای قضاوت قرار نگیرد.

برای مثال، افزایش 30 درصدی یک هزینه زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم درآمد شرکت در همان دوره چقدر رشد کرده است، این هزینه در سال‌های گذشته چه روندی داشته و شرکت‌های مشابه چه شرایطی دارند.

به همین دلیل در گزارش‌های این بخش تلاش می‌شود اعداد با دوره مشابه سال قبل، گزارش‌های قبلی همان شرکت و در موارد لازم با شرکت‌های هم‌گروه مقایسه شوند.

زیرا گاهی یک عدد بزرگ، در مقیاس فعالیت یک شرکت کاملاً طبیعی است و گاهی یک عدد به ظاهر کوچک می‌تواند نشانه تغییر مهمی در عملکرد یک مجموعه باشد.

عدد خوب یا بد نداریم؛ «روند» مهم است

در «راز اعداد» قرار نیست از قبل درباره یک شرکت نتیجه‌گیری شود.

عدد باید ابتدا بررسی شود.

ممکن است افزایش بدهی برای یک شرکت نشانه افزایش فشار مالی باشد و برای شرکت دیگری نتیجه اجرای یک پروژه توسعه‌ای بزرگ. ممکن است کاهش وجه نقد هشداردهنده باشد یا ناشی از خرید یک دارایی مولد.

بنابراین مبنای تحلیل، سند، مقایسه و روند تغییرات خواهد بود؛ نه برداشت‌های بدون پشتوانه.

کدال به زبان ساده

یکی از اهداف اصلی «راز اعداد» نزدیک کردن گزارش‌های رسمی بازار سرمایه به مخاطب عمومی است.

کدال گنجینه بزرگی از اطلاعات اقتصادی شرکت‌هاست؛ اما همه مردم حسابدار، تحلیلگر مالی یا فعال حرفه‌ای بازار سرمایه نیستند.

شمانیوز در این سرویس تلاش خواهد کرد اصطلاحات پیچیده‌ای مانند حاشیه سود، سود عملیاتی، جریان نقد عملیاتی، نسبت بدهی، ذخایر، مطالبات، تسعیر ارز، درآمد غیرعملیاتی و معاملات اشخاص وابسته را در دل هر گزارش به زبان ساده توضیح دهد.

مخاطب باید پس از خواندن یک گزارش «راز اعداد» بداند عددی که دیده چه معنایی دارد و چرا اهمیت دارد.

 پشت تیترهای بزرگ چه خبر است؟

گاهی اعلام می‌شود درآمد یک شرکت رکورد زده است.

اما «راز اعداد» یک سؤال بیشتر می‌پرسد:

سود شرکت هم به همان اندازه رشد کرده است؟

گاهی سود یک شرکت چند برابر می‌شود.

سؤال بعدی این است:

این سود از فعالیت اصلی شرکت به دست آمده یا فروش دارایی، تسعیر ارز و سایر درآمدهای غیرعملیاتی در آن نقش داشته‌اند؟

گاهی دارایی‌های یک شرکت افزایش پیدا می‌کند.

اما باید دید در سوی دیگر ترازنامه، بدهی‌های آن چه تغییری کرده‌اند.

همین پرسش‌های ساده می‌توانند روایت یک صورت مالی را کاملاً تغییر دهند.

هدف «راز اعداد» افشاگری نیست؛ شفاف‌سازی است

«راز اعداد» قرار نیست جایگزین حسابرس، سازمان بورس یا نهاد ناظر باشد و هدف آن نیز صدور حکم درباره عملکرد شرکت‌ها نیست.

ماموریت این بخش ساده‌تر و در عین حال مهم است:

اعداد رسمی را پیدا کنیم، آنها را کنار یکدیگر قرار دهیم، تغییرات را محاسبه کنیم، سؤال‌های درست بپرسیم و نتیجه را به زبان قابل فهم برای مردم منتشر کنیم.

در این سرویس میان «واقعیت» و «تحلیل» مرز مشخصی وجود خواهد داشت.

آنچه در صورت‌های مالی و گزارش‌های رسمی آمده، به عنوان داده و واقعیت گزارش می‌شود و برداشت‌های حاصل از مقایسه اعداد، صریحاً به عنوان تحلیل ارائه خواهند شد.

هر گزارش؛ همراه با منبع

یکی دیگر از اصول «راز اعداد»، قابلیت پیگیری اطلاعات توسط مخاطب است.

تا حد امکان در انتهای گزارش‌ها، **نام سند، دوره مالی مورد بررسی، تاریخ انتشار و مرجع رسمی اطلاعات** اعلام خواهد شد تا خواننده بتواند به اصل داده‌ای که تحلیل براساس آن انجام شده مراجعه کند.

این موضوع به‌خصوص در گزارش‌های انتقادی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا نقد زمانی ارزشمند است که بر سند و عدد قابل بررسی استوار باشد.

«راز اعداد» از مرداد 1405 در شمانیوز

از **مرداد 1405** گزارش‌های «راز اعداد» به تدریج در شمانیوز منتشر خواهند شد.

در این گزارش‌ها سراغ شرکت‌های بورسی و فرابورسی، بانک‌ها، بیمه‌ها، هلدینگ‌ها، صنایع بزرگ و مجموعه‌هایی خواهیم رفت که اطلاعات مالی آنها به صورت رسمی در دسترس است.

گاهی یک گزارش درباره چند هزار میلیارد تومان درآمد خواهد بود و گاهی یک ردیف کوچک در یادداشت‌های توضیحی صورت مالی می‌تواند موضوع بررسی قرار گیرد.

چون تجربه نشان داده است بعضی از مهم‌ترین نکات یک صورت مالی، نه در بزرگ‌ترین عدد صفحه اول، بلکه در **ردیف‌هایی پنهان شده‌اند که کمتر دیده می‌شوند.**

از مرداد 1405 در شمانیوز، اعداد فقط منتشر نمی‌شوند؛ خوانده می‌شوند.

 راز اعداد؛ چون پشت هر عدد، یک داستان وجود دارد.

جهت ورود به صفحه اختصاصی "راز اعداد"اینجا کلیک کنید