جزئیات افزایش قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان

انتشار یک پیام از سوی مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، بار دیگر موضوع افزایش قیمت بنزین را به صدر اخبار اقتصادی بازگرداند. شریعتی مدعی شده است که افزایش نرخ سوم بنزین از 5 هزار تومان به 10 هزار تومان در دولت پیگیری می‌شود و «ظاهراً» قرار است این تصمیم از ابتدای مردادماه به اجرا درآید.

این نماینده مجلس در پیام خود، سازمان برنامه و بودجه را پیگیر ایده افزایش قیمت بنزین معرفی کرد و تصمیم احتمالی دولت را مخالف نظر مجلس و مغایر با ماده 46 قانون برنامه هفتم دانست. عضویت فعلی مالک شریعتی در کمیسیون انرژی مجلس در گزارش‌های رسمی خبرگزاری خانه ملت نیز تأیید شده است.

با وجود بازتاب گسترده این ادعا، تا زمان تنظیم این گزارش هیچ اطلاعیه رسمی درباره افزایش نرخ سوم بنزین به 10 هزار تومان از سوی دولت، وزارت نفت یا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منتشر نشده است. بنابراین عدد و زمان مطرح‌شده فعلاً در حد ادعای یک نماینده مجلس است و برای قطعی‌شدن آن باید منتظر مصوبه و اطلاعیه رسمی ماند.

مخاطبان می‌توانند گزارش پیشین شمانیوز درباره جزئیات قیمت جدید بنزین و زمان اجرای نرخ سوم را نیز بخوانند.

مالک شریعتی درباره بنزین 10 هزار تومانی چه گفت؟

مالک شریعتی در پیام منتشرشده در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که برخلاف نظر مجلس، ایده افزایش قیمت بنزین در دولت در حال پیگیری است و احتمال دارد نرخ سوم بنزین از ابتدای مرداد به 10 هزار تومان برسد.

او در بخشی از پیام خود نوشت:

«تصمیم دولت؛ نرخ سوم بنزین 10 هزار تومان... ظاهراً قرار است از ابتدای مردادماه اجرایی شود.»

شریعتی همچنین مدعی شد که اجرای نرخ سوم 5 هزار تومانی از آذر 1404 نتوانسته هدف مورد انتظار در کاهش مصرف بنزین و کاهش استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها را محقق کند.

به گفته این نماینده مجلس، در بهار 1405 همچنان حدود یک‌سوم بنزین کشور از طریق کارت جایگاه‌ها فروخته شده و تقاضای مصرف، به‌جز در دوره جنگ و تعطیلات، کاهش محسوسی نداشته است. این آمار در متن منتشرشده از سوی شریعتی آمده و هنوز جزئیات تازه‌ای از سوی شرکت ملی پخش برای تأیید مستقل آن منتشر نشده است.

نرخ فعلی بنزین در ایران چقدر است؟

طرح سه‌نرخی بنزین از 22 آذر 1404 اجرا شد. مطابق وضعیت رسمی موجود، سهمیه خودروهای شخصی مشمول شامل 60 لیتر بنزین با نرخ 1500 تومان و 100 لیتر با نرخ 3 هزار تومان است.

مصرف مازاد بر مجموع سهمیه 160 لیتری و سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه، با نرخ سوم یعنی لیتری 5 هزار تومان محاسبه می‌شود. شرکت ملی پخش همچنین اعلام کرده بود خودروهای دولتی، وارداتی، مناطق آزاد و برخی خودروهای نوشماره مشمول بنزین 5 هزار تومانی هستند.

جدول فعلی و سناریوی مطرح‌شده به این شکل است:

بنابراین حتی در صورت تأیید ادعای جدید، صحبت فعلی درباره نرخ سوم بنزین است و تاکنون خبری از افزایش قیمت سهمیه‌های 1500 و 3000 تومانی منتشر نشده است.

برای اطلاع از زمان شارژ کارت‌ها، گزارش زمان دقیق واریز سهمیه بنزین ماهانه را بخوانید.

بنزین 10 هزار تومانی شامل چه کسانی می‌شود؟

هنوز جزئیات رسمی درباره مشمولان نرخ احتمالی 10 هزار تومانی منتشر نشده است. بااین‌حال، اگر ساختار فعلی بدون تغییر ادامه یابد و تنها رقم نرخ سوم افزایش پیدا کند، احتمالاً گروه‌های زیر بیشتر تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند:

• رانندگانی که بیشتر از مجموع سهمیه ماهانه خود مصرف می‌کنند؛
• افرادی که با کارت اضطراری جایگاه سوخت‌گیری می‌کنند؛
• برخی خودروهای دولتی، وارداتی و مناطق آزاد؛
• خودروهایی که بر اساس مقررات فعلی سهمیه 1500 و 3000 تومانی دریافت نمی‌کنند؛
• مالکان چند خودرو که فقط برای یک خودرو سهمیه یارانه‌ای فعال دارند.

بر اساس طرح فعلی، بنزین مازاد و بنزین عرضه‌شده با کارت جایگاه لیتری 5 هزار تومان است و سهمیه‌های 1500 و 3000 تومانی خودروهای مشمول همچنان برقرار مانده‌اند.

افزایش نرخ سوم چه تغییری در هزینه خانوار ایجاد می‌کند؟

افزایش نرخ سوم از 5 هزار به 10 هزار تومان به معنای دو برابرشدن هزینه مصرف مازاد است. البته این افزایش فقط برای رانندگانی اثر مستقیم دارد که سهمیه خود را تمام کرده یا از کارت جایگاه استفاده کنند.

برای نمونه، راننده‌ای که ماهانه 100 لیتر بیشتر از سهمیه خود مصرف کند، در شرایط فعلی 500 هزار تومان برای این بخش از مصرف می‌پردازد. با نرخ احتمالی جدید، این هزینه به یک میلیون تومان می‌رسد.

آیا سهمیه 60 لیتری بنزین حذف می‌شود؟

خیر؛ دست‌کم تا این لحظه خبری درباره حذف سهمیه 60 لیتری بنزین 1500 تومانی منتشر نشده است.

در ساختار فعلی، خودروهای شخصی مشمول ماهانه 60 لیتر بنزین 1500 تومانی و 100 لیتر بنزین 3 هزار تومانی دریافت می‌کنند. افزایش احتمالی مطرح‌شده فقط به نرخ سوم مربوط است و شریعتی نیز در پیام خود از تغییر دو نرخ نخست سخنی نگفته است.

بااین‌حال، جزئیات نهایی از جمله میزان سهمیه، خودروهای مشمول و نحوه عرضه فقط پس از انتشار مصوبه رسمی قابل اتکا خواهد بود.

مخالفت مجلس با افزایش قیمت بنزین

مالک شریعتی تصمیم احتمالی دولت را برخلاف نظر قطعی مجلس و مغایر با ماده 46 قانون برنامه هفتم معرفی کرده است. این عبارت بیانگر موضع و برداشت حقوقی این نماینده مجلس است و تاکنون پاسخ رسمی دولت یا سازمان برنامه و بودجه به آن منتشر نشده است.

او همچنین از کنار گذاشته‌شدن طرح اختصاص سهمیه بنزین به افراد یا خانوارها انتقاد کرده و از مسعود پزشکیان خواسته است نسبت به ادامه این مسیر مراقبت کند.

شریعتی پیش‌تر نیز نسبت به روش تعیین نرخ سوم بنزین انتقاد کرده و آن را در کنترل مصرف و قاچاق ناکارآمد دانسته بود. او در زمان مطرح‌شدن بنزین 5 هزار تومانی نیز گفته بود افزایش نرخ کارت جایگاه به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل مصرف و قاچاق را برطرف کند.

آیا دولت نرخ جدید بنزین را تصویب کرده است؟

تا زمان تنظیم این گزارش، پاسخ قطعی خیر است؛ دست‌کم هیچ مصوبه عمومی یا اطلاعیه اجرایی درباره بنزین 10 هزار تومانی منتشر نشده است.

نرخ رسمی فعلی که در پایگاه وزارت نفت و شرکت ملی پخش منعکس شده، همچنان 5 هزار تومان برای بنزین آزاد و کارت جایگاه است. آخرین گزارش‌های رسمی نیز از تداوم همین ساختار سه‌نرخی خبر می‌دهند.

برای اجرایی‌شدن نرخ جدید باید مواردی مانند این‌ها مشخص شود:

1. تصویب و ابلاغ رسمی تصمیم؛
2. تاریخ دقیق اجرا؛
3. خودروها و مصرف‌کنندگان مشمول؛
4. وضعیت سهمیه تاکسی‌ها و ناوگان اینترنتی؛
5. نحوه محاسبه بنزین کارت جایگاه؛
6. تدابیر احتمالی برای جلوگیری از افزایش کرایه‌ها.

تا پیش از اعلام این موارد، انتشار جمله «بنزین قطعاً از مرداد 10 هزار تومان می‌شود» دقیق نیست.

تأثیر احتمالی بنزین 10 هزار تومانی بر کرایه‌ها

در صورت افزایش نرخ سوم، رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، خودروهای عمومی و مشاغلی که مصرف بالایی دارند ممکن است با افزایش هزینه روبه‌رو شوند. شدت این اثر به میزان سهمیه جبرانی و سازوکار حمایتی دولت بستگی دارد.

در زمان اجرای نرخ 5 هزار تومانی، برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی اعتبار جبرانی به ازای مصرف مشمول در نظر گرفته شده بود تا افزایش نرخ سوخت مستقیماً به رشد کرایه‌ها منجر نشود. هنوز مشخص نیست در صورت افزایش نرخ به 10 هزار تومان، اعتبار جبرانی جدیدی پرداخت خواهد شد یا خیر.

از نظر اقتصادی، افزایش قیمت فقط برای مصرف مازاد دامنه اثر مستقیم را محدود می‌کند؛ اما احتمال اثرگذاری آن بر انتظارات تورمی و قیمت خدمات حمل‌ونقل وجود دارد. میزان واقعی این اثر پس از مشخص‌شدن مشمولان و سیاست‌های جبرانی قابل ارزیابی است.

چرا نرخ سوم بنزین افزایش پیدا می‌کند؟

دولت در زمان اجرای بنزین 5 هزار تومانی اعلام کرده بود هدف از این سیاست، تشویق مردم به استفاده از کارت سوخت شخصی، مدیریت مصرف و کاهش استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه است.

همچنین ناترازی تولید و مصرف، هزینه واردات بنزین و اختلاف قیمت داخلی با هزینه تأمین از دلایل مطرح‌شده برای اصلاح سیاست‌های سوختی بوده است. بازار انرژی ایران نیز طی ماه‌های گذشته شاهد عرضه بنزین وارداتی بوده است؛ موضوعی که شمانیوز در گزارش عرضه بنزین وارداتی در بورس انرژی به آن پرداخته است.

بااین‌حال، منتقدان می‌گویند اصلاح قیمت بدون کاهش مصرف خودروهای داخلی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، مقابله با قاچاق و گسترش سوخت‌های جایگزین نمی‌تواند به‌تنهایی ناترازی بنزین را برطرف کند.

جمع‌بندی؛ بنزین از اول مرداد گران می‌شود؟

مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، اعلام کرده است که افزایش نرخ سوم بنزین به 10 هزار تومان در دولت پیگیری می‌شود و احتمال دارد از ابتدای مرداد اجرا شود.

اما تا این لحظه:

افزایش قیمت به‌صورت رسمی تأیید نشده است؛ نرخ سوم فعلی همچنان 5 هزار تومان است؛ خبری از تغییر سهمیه‌های 1500 و 3000 تومانی منتشر نشده و زمان اول مرداد نیز فقط در پیام این نماینده مجلس مطرح شده است.

بنابراین رانندگان نباید بر اساس پیام‌های غیررسمی برای سوخت‌گیری شتاب‌زده یا تشکیل صف در جایگاه‌ها اقدام کنند. تصمیم نهایی فقط پس از اعلام دولت، وزارت نفت یا شرکت ملی پخش معتبر خواهد بود.

این خبر به‌محض انتشار واکنش دولت، سازمان برنامه و بودجه یا وزارت نفت به‌روزرسانی می‌شود.

سؤالات متداول

آیا قیمت بنزین از اول مرداد 10 هزار تومان می‌شود؟

مالک شریعتی چنین احتمالی را مطرح کرده، اما دولت هنوز آن را رسماً تأیید نکرده است.

بنزین 10 هزار تومانی جایگزین کدام نرخ می‌شود؟

طبق ادعای مطرح‌شده، نرخ سوم بنزین از 5 هزار به 10 هزار تومان افزایش می‌یابد و نرخ‌های 1500 و 3000 تومانی فعلاً تغییری ندارند.

نرخ سوم بنزین شامل چه کسانی است؟

در ساختار فعلی، مصرف مازاد بر سهمیه، سوخت‌گیری با کارت جایگاه و برخی خودروهای فاقد سهمیه یارانه‌ای مشمول نرخ سوم هستند.

آیا سهمیه بنزین مرداد حذف می‌شود؟

هیچ خبر رسمی درباره حذف سهمیه 60 لیتری یا سهمیه دوم منتشر نشده است.

قیمت رسمی بنزین اکنون چقدر است؟

نرخ اول 1500 تومان، نرخ دوم 3 هزار تومان و نرخ سوم 5 هزار تومان برای هر لیتر است.