معمای «ولیز»؛ درآمد لیزینگ ایران ۳۳ درصد بالا رفت اما سود خالص ۴۹ درصد سقوط کرد

به گزارش اختصاصی شمانیوز، بررسی اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شرکت لیزینگ ایران با نماد «ولیز» نشان می‌دهد این شرکت در دوره شش‌ماهه منتهی به 31 خرداد 1405 حدود 128 میلیارد تومان درآمد عملیاتی شناسایی کرده است.

این رقم نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود 33 درصد افزایش داشته؛ اتفاقی که در نگاه نخست می‌تواند نشانه توسعه فعالیت‌های عملیاتی شرکت باشد. اما هرچه به سطوح پایین‌تر صورت سود و زیان می‌رسیم، تصویر متفاوت می‌شود.

سود ناخالص «ولیز» تنها حدود 7 درصد افزایش یافته و به حدود 97 میلیارد تومان رسیده است. در مرحله بعد، سود عملیاتی با سقوط حدود 55 درصدی به نزدیک 50 میلیارد تومان کاهش یافته و در نهایت سود خالص شرکت از محدوده 86 میلیارد تومان در دوره مشابه به حدود 44.2 میلیارد تومان رسیده است.

بر اساس اطلاعیه اصلی منتشرشده در کدال، لیزینگ ایران با سرمایه ثبت‌شده 400 میلیارد تومان در این دوره برای هر سهم 110 ریال سود شناسایی کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود 49 درصد کاهش داشته است.

خلاصه صورت مالی شش‌ماهه «ولیز»

راز عدد اول؛ 33 درصد رشد درآمد فقط 7 درصد به سود ناخالص اضافه کرد

نخستین نکته قابل تأمل در گزارش «ولیز»، فاصله میان رشد درآمد و رشد سود ناخالص است. درآمد عملیاتی 33 درصد بیشتر شده، اما سود ناخالص فقط حدود 7 درصد رشد کرده است.

این اختلاف به زبان ساده نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از رشد درآمد توسط افزایش هزینه‌های مستقیم عملیات جذب شده است؛ موضوعی که باعث شده حاشیه سود ناخالص نسبت به دوره مشابه کاهش پیدا کند.

بر مبنای ارقام گرد‌شده صورت مالی، حاشیه سود ناخالص دوره جاری در محدوده 76 درصد قرار می‌گیرد؛ در حالی که برآورد همین نسبت برای دوره مشابه سال گذشته بالاتر از 90 درصد بوده است.

بنابراین مسئله اصلی در «ولیز» کمبود رشد درآمد نیست؛ پرسش مهم این است که چرا درآمد جدید با حاشیه سود گذشته به سود تبدیل نشده است؟

سود عملیاتی «ولیز» بیش از نصف شد

فاصله اعداد در سطح سود عملیاتی بسیار بزرگ‌تر است. لیزینگ ایران در پایان خرداد 1405 حدود 50 میلیارد تومان سود عملیاتی گزارش کرده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل حدود 55 درصد کاهش یافته است.

این عدد از آن جهت اهمیت دارد که سود عملیاتی عملکرد شرکت پیش از ورود بسیاری از اقلام مالیاتی و نهایی صورت سود و زیان را نمایش می‌دهد. افت بیش از نصف سود عملیاتی، آن هم هم‌زمان با رشد 33 درصدی درآمد، نشان می‌دهد بخشی از هزینه‌ها یا تغییرات سایر اقلام عملیاتی اثر افزایش درآمد را خنثی کرده‌اند.

برای تعیین دقیق سهم هر سرفصل در این کاهش باید یادداشت‌های توضیحی صورت مالی، جزئیات هزینه‌های اداری و عمومی، بهای تأمین منابع و سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی به تفکیک بررسی شود؛ بنابراین نسبت‌دادن کل افت سود به یک عامل مشخص بدون این تفکیک، از نظر تحلیلی صحیح نیست.

از 86 میلیارد تومان سود به 44 میلیارد تومان

در نهایت سود خالص لیزینگ ایران از حدود 86 میلیارد تومان در دوره مشابه سال قبل به 44 میلیارد و 151 میلیون تومان رسیده است.

یعنی در شرایطی که درآمد عملیاتی شرکت حدود یک‌سوم افزایش یافته، نزدیک به نیمی از سود خالص دوره مشابه از دست رفته است.

این واگرایی یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که در تحلیل بنیادی «ولیز» باید دنبال شود؛ زیرا صرف توسعه عملیات لیزینگ یا افزایش درآمد تسهیلات نمی‌تواند به تنهایی برای سهامدار ارزش ایجاد کند. هزینه تأمین پول، کیفیت مطالبات، نرخ قراردادها و هزینه‌های اجرایی نیز باید در سطحی کنترل شوند که رشد فعالیت به سود تبدیل شود.

حاشیه سود خالص چقدر تغییر کرد؟

مقایسه سود خالص با درآمد عملیاتی نیز تصویر جالبی ارائه می‌کند. در دوره جاری، نسبت سود خالص 44.2 میلیارد تومانی به درآمد حدود 128 میلیارد تومانی، حاشیه‌ای نزدیک به 34 تا 35 درصد ایجاد می‌کند.

با استفاده از ارقام دوره مشابه مندرج در گزارش، این نسبت در سال قبل به شکل محسوسی بالاتر بوده است. کاهش چنین فاصله‌ای نشان می‌دهد درآمدهای ایجادشده در سال جاری سهم کمتری در سود نهایی برای سهامداران داشته‌اند.

البته در شرکت‌های لیزینگ، مقایسه ساده حاشیه سود با شرکت‌های تولیدی کافی نیست؛ زیرا نوع منابع مالی، درآمد قراردادهای اجاره و فروش اقساطی، هزینه پول و درآمدهای جانبی ساختار متفاوتی ایجاد می‌کند. با این حال، مقایسه خود شرکت با دوره مشابه همچنان یک معیار معتبر برای تشخیص تغییر کیفیت سود است.

فشار هزینه‌ها از سال قبل هم دیده می‌شد

بررسی صورت مالی 12ماهه منتهی به آذر 1404 نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های مستقیم فعالیت لیزینگ موضوعی نیست که فقط در گزارش جدید ظاهر شده باشد.

در سال مالی 1404، درآمد عملیاتی «ولیز» حدود 58 درصد رشد کرده و به حدود 231 میلیارد تومان رسیده بود، اما بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی با سرعت بسیار بیشتری و حدود 185 درصد افزایش یافته بود.

بنابراین گزارش شش‌ماهه جدید را می‌توان ادامه روندی دانست که در آن، رشد فعالیت عملیاتی با افزایش قابل توجه هزینه‌ها همراه شده است. اگر این شکاف ادامه پیدا کند، توسعه حجم قراردادهای لیزینگ الزاماً به رشد متناسب سود منتهی نخواهد شد.

یک نکته مهم؛ سود «ولیز» قبلاً هم از سایر درآمدها اثر گرفته بود

سوابق صورت‌های مالی لیزینگ ایران نشان می‌دهد سود نهایی شرکت در برخی دوره‌های قبل تنها از عملیات اصلی لیزینگ تأثیر نگرفته است.

برای مثال، در صورت مالی 9ماهه منتهی به شهریور 1404 حدود 74 میلیارد تومان سایر درآمد شناسایی شده بود و همین سرفصل نقش مهمی در رشد سود عملیاتی و سود خالص آن دوره داشت.

این سابقه باعث می‌شود در تحلیل «ولیز» تفکیک دو مفهوم اهمیت زیادی داشته باشد: نخست، سودی که از فعالیت اصلی تأمین مالی و قراردادهای لیزینگ ایجاد می‌شود و دوم، درآمدهایی که ممکن است از سایر سرفصل‌ها به صورت سود و زیان وارد شوند.

هرچه سهم سود تکرارشونده حاصل از عملیات اصلی بیشتر باشد، قابلیت پیش‌بینی سود شرکت نیز افزایش خواهد یافت.

تیرماه 25 میلیارد تومان درآمد؛ آیا نیمه دوم سال جبران می‌کند؟

گزارش فعالیت ماهانه تیر 1405 نشان می‌دهد لیزینگ ایران در نخستین ماه تابستان حدود 25 میلیارد تومان درآمد گزارش کرده است.

این عدد نشان می‌دهد فعالیت شرکت پس از پایان دوره شش‌ماهه ادامه دارد و نمی‌توان بر مبنای گزارش خرداد درباره کل سال قضاوت قطعی کرد. مسئله اصلی این خواهد بود که درآمدهای ماه‌های بعد با چه حاشیه سودی به صورت مالی منتقل شوند.

اگر درآمد افزایش یابد اما هزینه تأمین منابع و سایر مخارج نیز هم‌زمان رشد کنند، ممکن است همان الگوی شش‌ماهه تکرار شود؛ یعنی افزایش سطح فعالیت بدون رشد متناسب سود خالص.

چرا هزینه پول برای یک شرکت لیزینگ حیاتی است؟

ماهیت صنعت لیزینگ باعث می‌شود تأمین منابع مالی یکی از مهم‌ترین متغیرهای سودآوری باشد. شرکت لیزینگ منابع را تأمین می‌کند و از طریق قراردادهایی مانند اجاره به شرط تملیک و فروش اقساطی در اختیار مشتری قرار می‌دهد.

اگر نرخ تأمین منابع سریع‌تر از بازده قراردادهای لیزینگ افزایش پیدا کند، حاشیه سود شرکت تحت فشار قرار می‌گیرد؛ حتی اگر تعداد قراردادها و درآمد اسمی افزایش یافته باشد.

برای آشنایی بیشتر با سازوکار این صنعت می‌توانید گزارش شمانیوز با عنوان لیزینگ خودرو چیست و قراردادهای لیزینگ چگونه کار می‌کنند؟ را مطالعه کنید.

همچنین شمانیوز در گزارش شرایط تأمین مالی و تسهیلات مرتبط با خودرو نیز به بخشی از تفاوت روش‌های تأمین مالی بانکی و لیزینگی پرداخته است.

پنج سؤال مهم از صورت مالی لیزینگ ایران

1. چرا رشد 33 درصدی درآمد عملیاتی تنها به رشد حدود 7 درصدی سود ناخالص منجر شده است؟
2. کدام سرفصل‌ها باعث شده‌اند سود عملیاتی شرکت با وجود افزایش درآمد، 55 درصد کاهش پیدا کند؟
3. هزینه تأمین منابع مالی «ولیز» نسبت به دوره مشابه چه تغییری کرده است؟
4. چه میزان از سود شرکت از عملیات اصلی لیزینگ و چه میزان از سایر درآمدها حاصل شده است؟
5. آیا درآمدهای ثبت‌شده در تیر و ماه‌های بعد می‌توانند افت 49 درصدی سود شش‌ماهه را تا پایان سال مالی جبران کنند؟

جمع‌بندی راز اعداد

صورت مالی جدید «ولیز» نمونه روشنی از تفاوت میان رشد درآمد و رشد سود است.

لیزینگ ایران در شش ماه منتهی به خرداد 1405 حدود 128 میلیارد تومان درآمد عملیاتی شناسایی کرده و درآمد آن 33 درصد افزایش یافته است؛ اما سود ناخالص فقط 7 درصد رشد کرده، سود عملیاتی 55 درصد پایین آمده و سود خالص به حدود 44.2 میلیارد تومان رسیده است.

سود هر سهم نیز به 110 ریال کاهش یافته و افت 49 درصدی را نسبت به دوره مشابه ثبت کرده است.

این ارقام به معنای زیان‌ده بودن شرکت نیست؛ «ولیز» همچنان سود خالص مثبت دارد. اما کاهش تقریباً نصف سود در شرایط افزایش درآمد، یک هشدار تحلیلی درباره کیفیت سود، هزینه فعالیت و میزان تبدیل درآمد جدید به سود سهامدار محسوب می‌شود.

گزارش‌های ماهانه تابستان و به‌ویژه صورت مالی 9ماهه مشخص خواهد کرد که آیا شرکت می‌تواند شکاف میان رشد درآمد و سودآوری را کاهش دهد یا افزایش هزینه‌ها همچنان بخش مهمی از درآمد جدید را جذب خواهد کرد.

اخبار مرتبط

• لیزینگ خودرو چیست و خرید لیزینگی چگونه انجام می‌شود؟
• شرایط وام خودرو و تفاوت تأمین مالی بانکی و لیزینگی

منابع گزارش

• اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شش‌ماهه منتهی به 31 خرداد 1405 شرکت لیزینگ ایران، منتشرشده در سامانه کدال.
• گزارش فعالیت ماهانه منتهی به 31 خرداد 1405 شرکت لیزینگ ایران.
• گزارش فعالیت ماهانه منتهی به 31 تیر 1405 نماد «ولیز».
• صورت‌های مالی 12ماهه منتهی به 30 آذر 1404 شرکت لیزینگ ایران.
• صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای 9ماهه سال مالی 1404 و اطلاعات مربوط به سایر درآمدهای شرکت.
• اطلاعیه‌های رسمی نماد «ولیز» تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار.