بیمه پاسارگاد و یک گام تازه برای ارتقای تاب‌آوری سایبری کشور

به گزارش شمانیوز، در گذشته، مقابله با تهدیدهای سایبری عمدتاً در حوزه مسئولیت واحدهای فناوری اطلاعات و شرکت‌های امنیتی تعریف می‌شد؛ اما امروز یک اختلال سایبری می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدهای مالی، حقوقی و عملیاتی را برای یک سازمان ایجاد کند.
از توقف خدمات و اختلال در عملیات گرفته تا خسارت‌های ناشی از قصور در اجرای تعهدات قراردادی، دامنه این ریسک‌ها بسیار فراتر از یک «مشکل فنی» است.به همین دلیل، تاب‌آوری سایبری را نمی‌توان صرفاً با خرید تجهیزات امنیتی یا توسعه سامانه‌های دفاعی محقق کرد. یک اکوسیستم تاب‌آور نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه، مدیریت ریسک، آمادگی برای بحران و در نهایت انتقال بخشی از ریسک مالی به سازوکارهای بیمه‌ای است. در همین نقطه، صنعت بیمه می‌تواند به یکی از حلقه‌های تکمیل‌کننده زنجیره امنیت سایبری کشور تبدیل شود.

*پاسارگاد؛ ورود بیمه به لایه جدیدی از مدیریت ریسک*
بیمه پاسارگاد در تیرماه 1405 با دریافت مجوز از بیمه مرکزی، «بیمه‌نامه مسئولیت مدنی امنیت سایبری» را برای نخستین‌بار در صنعت بیمه کشور و به‌صورت انحصاری معرفی کرد. این محصول با هدف پوشش مسئولیت حرفه‌ای شرکت‌های فعال در حوزه امنیت سایبری و مدیریت ریسک‌های قراردادی سازمان‌ها طراحی شده است. اهمیت این اقدام در این است که بیمه پاسارگاد صرفاً به دنبال پوشش یک خسارت پس از وقوع حادثه نیست؛ بلکه در حال ایجاد یک سازوکار مالی برای مدیریت بخشی از ریسک‌های موجود در زنجیره خدمات امنیت سایبری است. بر اساس توضیحات منتشرشده، شرکت‌های دارای مجوز در حوزه خدمات امنیت سایبری می‌توانند مسئولیت حرفه‌ای خود در قبال قراردادهای منعقدشده با سازمان‌ها و نهادهای دولتی و خصوصی را تحت پوشش این بیمه‌نامه قرار دهند. از سوی دیگر، سازمان‌ها و کارفرمایان نیز می‌توانند ریسک‌های ناشی از قصور یا اهمال احتمالی در اجرای تعهدات قراردادی را مدیریت کنند. 

*انتقال ریسک؛ حلقه‌ای مهم در تاب‌آوری اقتصادی*
یکی از نکات مهم در این مدل، مفهوم انتقال ریسک است.هیچ سازمانی نمی‌تواند احتمال وقوع تمام رخدادهای سایبری را به صفر برساند. حتی سازمان‌هایی که از زیرساخت‌های امنیتی پیشرفته برخوردارند، همچنان در معرض خطاهای انسانی، آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری، اختلالات عملیاتی و خطاهای پیمانکاران قرار دارند.در چنین شرایطی، بیمه می‌تواند بخشی از تبعات مالی ریسک را از دوش سازمان بردارد. به بیان دیگر، اگر امنیت سایبری وظیفه کاهش احتمال وقوع حادثه را برعهده داشته باشد، بیمه می‌تواند بخشی از وظیفه مدیریت پیامدهای مالی حادثه را برعهده بگیرد. این دو رویکرد در کنار یکدیگر، مفهوم جامع‌تری از تاب‌آوری ایجاد می‌کنند.

*از «امنیت» تا «اعتماد» در اقتصاد دیجیتال*
اهمیت اقدام بیمه پاسارگاد را باید در سطح دیگری نیز بررسی کرد؛ یعنی تأثیر آن بر اعتماد در اقتصاد دیجیتال.
هرچه وابستگی اقتصاد به خدمات دیجیتال بیشتر شود، اعتماد میان ارائه‌دهندگان خدمات فناوری، شرکت‌های امنیتی و سازمان‌های بهره‌بردار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.وجود یک ابزار بیمه‌ای می‌تواند بخشی از نگرانی‌های طرفین قرارداد را کاهش دهد و چارچوب روشن‌تری برای مدیریت مسئولیت‌های حرفه‌ای ایجاد کند. از همین منظر، بیمه‌نامه مسئولیت مدنی امنیت سایبری پاسارگاد، می‌تواند فراتر از یک محصول تجاری، به ابزاری برای تقویت فرهنگ مدیریت ریسک در اکوسیستم فناوری کشور تبدیل شود. بیمه پاسارگاد نیز هدف این محصول را تقویت اعتماد، توسعه خدمات دیجیتال و گسترش فرهنگ مدیریت ریسک عنوان کرده است. 

*تحول دیجیتال بدون مدیریت ریسک امکان‌پذیر نیست*
مسیر حرکت بیمه پاسارگاد به سمت این محصول را همچنین باید در چارچوب رویکرد این شرکت به تحول دیجیتال دید.این شرکت پیش‌تر توسعه نقشه راه تحول دیجیتال و راهکارهای جدید فناورانه را در دستور کار قرار داده و بر اهمیت امنیت اطلاعات در ارائه خدمات بر بستر دیجیتال تأکید کرده است. این رویکرد نشان می‌دهد که دیجیتالی شدن خدمات بیمه‌ای، همزمان نیازمند توجه جدی به امنیت اطلاعات و مدیریت ریسک‌های ناشی از فناوری است. به همین دلیل حرکت پاسارگاد به سمت بیمه‌های سایبری را می‌توان بخشی از تغییر نگاه صنعت بیمه دانست؛ تغییری که در آن شرکت بیمه صرفاً «پرداخت‌کننده خسارت» نیست، بلکه به شریک مدیریت ریسک کسب‌وکارها تبدیل می‌شود.

*یک بازار جدید برای صنعت بیمه*
ورود جدی‌تر صنعت بیمه به حوزه سایبری می‌تواند یک پیام اقتصادی مهم نیز داشته باشد: ایجاد بازارهای جدید در صنعت بیمه.
اقتصاد دیجیتال، فین‌تک‌ها، تجارت الکترونیک، پلتفرم‌ها، شرکت‌های فناوری اطلاعات و ارائه‌دهندگان خدمات امنیت سایبری همگی با ریسک‌هایی مواجه‌اند که بخش قابل توجهی از آنها در قالب محصولات سنتی بیمه‌ای به‌طور کامل پوشش داده نمی‌شوند.
بنابراین، توسعه بیمه‌های سایبری می‌تواند ضمن پاسخگویی به یک نیاز واقعی اقتصاد دیجیتال، به تنوع‌بخشی سبد محصولات صنعت بیمه نیز کمک کند. البته موفقیت این مسیر به توسعه دانش ارزیابی ریسک سایبری، ایجاد استانداردهای مشخص، دسترسی به داده‌های معتبر و افزایش آگاهی کسب‌وکارها وابسته است.

*تاب‌آوری سایبری؛ مسئولیت مشترک*
در نهایت، ارتقای تاب‌آوری سایبری کشور را نمی‌توان وظیفه یک نهاد یا یک صنعت دانست. دولت، نهادهای تنظیم‌گر، شرکت‌های فناوری، متخصصان امنیت اطلاعات، کسب‌وکارها و صنعت بیمه هرکدام بخشی از این زنجیره را برعهده دارند. اقدام اخیر بیمه پاسارگاد را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد؛ حرکتی برای اضافه کردن یک لایه مالی و بیمه‌ای به معماری مدیریت ریسک سایبری کشور.
این مسیر البته تازه آغاز شده است. توسعه واقعی بازار بیمه‌های سایبری نیازمند افزایش سواد ریسک در میان کسب‌وکارها، طراحی محصولات متناسب با نیازهای واقعی بازار و همکاری نزدیک‌تر میان صنعت بیمه و صنعت فناوری اطلاعات است. در همین راستا، در شهریور 1405 نیز موضوع توسعه نظام‌مند بیمه‌های سایبری و ارتقای فرهنگ مدیریت ریسک و تاب‌آوری سایبری در کسب‌وکارها در قالب همکاری‌های تخصصی میان فعالان صنعت بیمه و فناوری اطلاعات مورد توجه قرار گرفته است.

قابل ذکر است، بیمه پاسارگاد با ورود به حوزه مسئولیت مدنی امنیت سایبری، عملاً یک گام فراتر از مدل سنتی بیمه‌گری برداشته است. اهمیت این اقدام نه فقط در فروش یک محصول جدید، بلکه در تلاش برای ایجاد سازوکاری است که در آن امنیت، مسئولیت حرفه‌ای، مدیریت ریسک و پشتوانه مالی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ مدلی که در صورت توسعه و بلوغ می‌تواند یکی از اجزای مهم معماری تاب‌آوری اقتصاد دیجیتال کشور باشد.