ورود بانک مرکزی به فروش طلای بلو بانک؛ بانک سامان و بلو زیر ذره‌بین
به گزارش شمانیوز، بازار فروش آنلاین طلا در ماه‌های اخیر با رشد قابل توجهی روبه‌رو شده و بانک‌ها و پلتفرم‌های مالی نیز به تدریج وارد این بازار شده‌اند. یکی از نمونه‌های مهم، امکان خرید و فروش طلای آب‌شده در اپلیکیشن «بلو» است.
بلو پیش‌تر اعلام کرده بود طلای خریداری‌شده کاربران به‌صورت فیزیکی در خزانه بانک سامان نگهداری می‌شود و کاربران می‌توانند به‌صورت آنلاین نسبت به خرید و فروش طلا اقدام کنند. طبق اطلاع‌رسانی رسمی بلو، این خدمات با «پشتوانه بانکی» عرضه شده و محل نگهداری طلا نیز خزانه بانک سامان عنوان شده است.
مجوز جدید بانک مرکزی برای بانک سامان
اما انتشار اطلاعیه جدید بانک مرکزی، ابعاد تازه‌ای به این موضوع داده است.
روابط عمومی بانک مرکزی اعلام کرده که مجوز ارائه خدمات خزانه‌داری به سکوهای خرید و فروش آنلاین طلا و نقره برای بانک سامان و بانک ملت صادر شده است.
نکته مهم‌تر اینجاست که بانک مرکزی تأکید کرده فعالیت این بانک‌ها در این حوزه پس از اتصال فنی به سامانه ناظر و با رعایت تمامی ضوابط و مقررات انجام خواهد شد. این مجوز در چارچوب دستورالعمل اجرایی خرید و فروش آنلاین طلا و نقره و ضوابط خزانه‌داری شمش طلا و نقره صادر شده است.
این اطلاعیه، حالا یک سؤال جدی را پیش روی بانک سامان و بلو قرار می‌دهد.
اگر مجوز رسمی خزانه‌داری در چارچوب جدید اکنون صادر شده و آغاز فعالیت نیز به اتصال به سامانه ناظر مشروط شده است، سازوکار نگهداری و تطبیق طلای فروخته‌شده پیش از این مرحله چگونه بوده است؟
شنیده‌های شمانیوز؛ ورود نهاد ناظر به موضوع فروش طلای بلو
براساس شنیده‌های خبرنگار شمانیوز، موضوع نحوه فروش طلا در بلو و نقش بانک سامان در نگهداری و تضمین طلای کاربران مورد توجه نهاد ناظر قرار گرفته و بررسی سازوکار این فعالیت در دستور کار قرار دارد.
تا زمان انتشار این گزارش، بانک مرکزی به‌صورت رسمی اعلام نکرده است که تخلف مشخصی از سوی بانک سامان یا بلو احراز شده و بنابراین نمی‌توان صرف ورود نهاد ناظر یا صدور ضوابط جدید را به معنای اثبات تخلف دانست.
با این حال، همزمانی صدور مجوز جدید خزانه‌داری، الزام اتصال به سامانه ناظر و فعالیت قبلی بلو در فروش طلا، ضرورت شفاف‌سازی را دوچندان کرده است.
چهار سؤال مهم از بانک سامان و بلو
اکنون انتظار می‌رود بانک سامان و مجموعه بلو به چند سؤال اساسی پاسخ شفاف بدهند:
آیا پیش از صدور مجوز جدید بانک مرکزی، تمام طلای فروخته‌شده به کاربران بلو به همان میزان و به‌صورت فیزیکی در خزانه بانک سامان موجود بوده است؟
سازوکار تطبیق لحظه‌ای میزان تعهد بلو به کاربران با موجودی طلای فیزیکی خزانه چگونه انجام می‌شده است؟
آیا سامانه فروش طلای بلو در حال حاضر به «سامانه ناظر» بانک مرکزی متصل شده است؟
فعالیت انجام‌شده پیش از صدور مجوز جدید خزانه‌داری بانک سامان براساس کدام مجوز و چارچوب نظارتی صورت گرفته است؟
پاسخ دقیق به این پرسش‌ها می‌تواند بخش قابل توجهی از ابهامات ایجادشده را برطرف کند.
پرونده میلی‌گلد حساسیت‌ها را افزایش داد
افزایش حساسیت نسبت به بازار طلای آنلاین بی‌ارتباط با حاشیه‌های اخیر پلتفرم «میلی» نیست.
در هفته‌های اخیر اختلافاتی میان این پلتفرم و دستگاه‌های نظارتی علنی شد. پلیس امنیت اقتصادی در واکنش رسمی خود اعلام کرد نظارت بر سکوهای فروش آنلاین طلا و مقابله با جرایمی از جمله خالی‌فروشی و پول‌شویی از وظایف قانونی این نهاد است.
پلیس همچنین اعلام کرد اقداماتی درباره این پلتفرم پس از هشدارهای قبلی و در چارچوب تصمیم کارگروهی با حضور پلیس امنیت اقتصادی، دادستانی و سایر دستگاه‌های نظارتی انجام شده و پرونده از طریق مراجع قضایی در حال پیگیری است.
در مقابل، میلی ادعاهای مربوط به خالی‌فروشی را رد کرده و پیش‌تر اعلام کرده بود طلای کاربران دارای پشتوانه فیزیکی است. بنابراین تا زمان اعلام نتیجه رسمی مراجع قضایی، «خالی‌فروشی میلی» را نمی‌توان به‌عنوان یک تخلف اثبات‌شده مطرح کرد.
سامانه ناظر؛ پایان فروش بدون پشتوانه؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سازوکار جدید بازار طلا، سامانه‌ای است که میزان تعهد سکوها به مشتریان را با طلای فیزیکی موجود در خزانه تطبیق می‌دهد.
هدف چنین سیستمی روشن است: پلتفرم نباید بتواند بیش از میزان طلای موجود و قابل اثبات خود به کاربران طلا بفروشد.
در چنین مدلی، اگر یک سکو هزار کیلوگرم طلا به نام کاربران ثبت کرده باشد، باید پشتوانه فیزیکی متناظر با آن در خزانه مورد تأیید وجود داشته باشد و امکان کنترل و تطبیق این دو رقم برای نهاد ناظر فراهم شود.
بانک مرکزی نیز در اطلاعیه جدید خود، فعالیت بانک سامان و بانک ملت در حوزه خزانه‌داری طلای آنلاین را به اتصال فنی به سامانه ناظر مشروط کرده است.
بانک سامان باید شفاف‌سازی کند
موضوع اصلی در پرونده بلو فقط یک اپلیکیشن نیست؛ نام یک بانک رسمی کشور به‌عنوان محل نگهداری طلای کاربران مطرح است.
هنگامی که به کاربر اعلام می‌شود طلای خریداری‌شده او «در خزانه بانک سامان» نگهداری می‌شود، این عبارت برای مشتری معنای مشخصی دارد و سطح بالایی از اعتماد ایجاد می‌کند.
به همین دلیل ضروری است بانک سامان به‌صورت شفاف اعلام کند چه میزان طلا بابت تعهدات بلو در خزانه این بانک نگهداری شده، نحوه ثبت و کنترل این دارایی‌ها چگونه است و آیا موجودی خزانه در تمام دوره فعالیت بلو با میزان مطالبات کاربران تطابق کامل داشته است.
برخورد با متخلفان در بازار طلای آنلاین جدی‌تر می‌شود؟
تحولات روزهای اخیر نشان می‌دهد دوره فعالیت کم‌نظارت پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا به پایان خود نزدیک می‌شود.
ورود سامانه ناظر، تعیین خزانه‌های مورد تأیید، الزام تطبیق موجودی فیزیکی با تعهدات کاربران و ورود جدی‌تر نهادهای انتظامی و نظارتی می‌تواند ساختار این بازار را تغییر دهد.
در این میان، نه می‌توان بدون مستندات رسمی یک مجموعه را به خالی‌فروشی متهم کرد و نه می‌توان از کنار ابهام در پشتوانه میلیاردها تومان طلای خریداری‌شده مردم به سادگی عبور کرد.
شنیده‌های شمانیوز حکایت از آن دارد که بررسی‌ها درباره نحوه فروش طلا و سازوکار پشتوانه آن در بلو و بانک سامان جدی‌تر شده است.
شمانیوز آمادگی دارد توضیحات بانک مرکزی، بانک سامان و مجموعه بلو درباره نحوه فعالیت، میزان ذخایر طلای مرتبط با کاربران و وضعیت اتصال به سامانه ناظر را به‌صورت کامل منتشر کند.
3 دیدگاه