از دانشگاه تا صنعت بیمه؛ پیوند دانش و بازار در مسیر نوآوری بیمه‌ای

به گزارش شمانیوز، امضای تفاهم‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشکده بیمه، فرصتی برای پیوند پژوهش‌های دانشگاهی با نیازهای واقعی بازار بیمه و تربیت نیروی انسانی متخصص فراهم می‌کند. این تفاهم‌نامه 19 مهرماه 1405 به امضای سیدمحمود هاشمی، معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی، و محمد آریامنش، رئیس پژوهشکده بیمه، رسید.

*دانشگاه و صنعت بیمه؛ دو ظرفیت مکمل برای حل مسائل بازار*
یکی از چالش‌های مهم در مسیر توسعه صنایع تخصصی، فاصله میان ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها و نیازهای اجرایی بنگاه‌هاست. دانشگاه‌ها از توان پژوهشی، اعضای هیئت علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و ظرفیت تولید دانش برخوردارند؛ در مقابل، صنعت بیمه با مجموعه‌ای از مسائل واقعی در حوزه ارزیابی ریسک، طراحی محصولات، مدیریت خسارت، توسعه بازار، رضایت مشتریان و تحول دیجیتال روبه‌رو است. با وجود این ظرفیت‌های مکمل، زمانی می‌توان از همکاری دانشگاه و صنعت سخن گفت که پژوهش‌های علمی به تصمیم‌های اجرایی و راهکارهای قابل استفاده در بازار تبدیل شوند. در چنین مدلی، دانشگاه صرفاً تولیدکننده مقاله و پژوهشکده صرفاً متولی مطالعات تخصصی نخواهد بود؛ بلکه مسئله از دل صنعت شناسایی می‌شود، در محیط علمی مورد بررسی قرار می‌گیرد و نتیجه آن برای استفاده شرکت‌های بیمه در اختیار بازار قرار می‌گیرد.
تفاهم‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشکده بیمه را می‌توان از این جهت بررسی کرد؛ توافقی که دامنه آن تنها به انتشار مقاله یا برگزاری همایش محدود نیست و موضوعاتی مانند اجرای طرح‌های پژوهشی، حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی، توسعه آموزش‌های تخصصی، ایجاد مدرسه بیمه، برگزاری دوره‌های حرفه‌ای و طراحی محصولات نوین بیمه‌ای را نیز در بر می‌گیرد.

*تبدیل پژوهش دانشگاهی به راه‌حل‌های قابل اجرا*
یکی از مهم‌ترین آثار بالقوه این همکاری، تغییر جهت پژوهش‌های دانشگاهی از موضوعات صرفاً نظری به سمت نیازهای عملی صنعت بیمه است. شرکت‌های بیمه برای توسعه کسب‌وکار خود به تحلیل‌های دقیق درباره رفتار مشتریان، الگوهای خسارت، تغییرات ریسک، روش‌های قیمت‌گذاری و اثربخشی محصولات نیاز دارند. بخشی از این نیازها می‌تواند با استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و تعریف پروژه‌های پژوهشی هدفمند پاسخ داده شود.
برای مثال، بررسی دلایل پایین بودن استقبال از برخی رشته‌های بیمه‌ای، تحلیل موانع خرید بیمه‌های زندگی، شناسایی عوامل مؤثر بر رضایت بیمه‌گذاران یا ارزیابی روش‌های جدید مدیریت خسارت می‌تواند به موضوع پژوهش‌های مشترک دانشگاه و صنعت تبدیل شود. ارزش چنین مطالعاتی زمانی مشخص می‌شود که نتایج آنها در تصمیم‌گیری مدیران و اصلاح فرایندهای شرکت‌های بیمه به کار گرفته شود. در این چارچوب، پژوهشکده بیمه می‌تواند نقش واسط تخصصی میان مسائل بازار و ظرفیت‌های علمی دانشگاه را ایفا کند؛ یعنی مسائل اولویت‌دار صنعت را شناسایی و برای بررسی علمی به دانشگاه‌ها و گروه‌های پژوهشی منتقل کند. دانشگاه نیز می‌تواند با بهره‌گیری از دانش اعضای هیئت علمی و توان دانشجویان، راهکارهای مبتنی بر شواهد ارائه دهد.

*تربیت نیروی متخصص انسانی متناسب با نیازهای صنعت بیمه*
دومین دستاورد مهم این پیوند، تقویت ارتباط میان آموزش دانشگاهی و مهارت‌های مورد نیاز بازار کار است. صنعت بیمه در حال تغییر است و فعالیت در آن دیگر صرفاً به دانش عمومی بیمه‌گری محدود نمی‌شود. تحلیل داده، مدیریت ریسک، شناخت رفتار مشتری، فناوری‌های مالی، بازاریابی دیجیتال و طراحی محصولات متناسب با نیاز گروه‌های مختلف جامعه، از جمله حوزه‌هایی هستند که اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. اگر آموزش دانشگاهی با تجربه عملی صنعت پیوند بخورد، دانشجویان می‌توانند پیش از ورود به بازار کار با مسائل واقعی بیمه‌گری آشنا شوند. از سوی دیگر، شرکت‌های بیمه نیز امکان خواهند داشت نیروهایی را جذب کنند که علاوه بر دانش نظری، شناخت دقیق‌تری از فرایندهای عملیاتی و نیازهای مشتریان دارند.
در همین راستا، پیش‌بینی همکاری برای راه‌اندازی مدرسه بیمه، برگزاری دوره‌های تخصصی و حرفه‌ای، مشارکت در دوره‌های تحصیلات تکمیلی و توسعه کارآموزی و کارورزی، ظرفیت مهمی برای کاهش فاصله میان آموزش و اشتغال ایجاد می‌کند. هرچه تصمیم‌های شرکت‌های بیمه بیشتر بر تحلیل‌های دقیق، شناخت نیاز مشتری و ارزیابی علمی ریسک استوار شود، امکان بهبود کیفیت خدمات و طراحی راهکارهای متناسب با شرایط بازار افزایش می‌یابد.
از سوی دیگر، مشارکت دانشگاه در مسائل صنعت می‌تواند مسیر تازه‌ای برای کاربردی شدن دانش، توسعه پژوهش‌های بین‌رشته‌ای و ایجاد فرصت‌های حرفه‌ای برای دانشجویان فراهم کند. در این مدل، صنعت به مسائل علمی جهت می‌دهد و دانشگاه با تولید دانش و تربیت نیروی متخصص، به حل آن مسائل کمک می‌کند.
تفاهم‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشکده بیمه  فرصتی برای ایجاد یک رابطه دوسویه است؛ رابطه‌ای که نتیجه آن نباید صرفاً در گزارش فعالیت‌ها یا برگزاری نشست‌های مشترک خلاصه شود، بلکه باید در کیفیت پژوهش‌ها، کاربردی شدن آموزش‌ها و بهبود عملکرد صنعت قابل مشاهده باشد.

در نهایت لازم به ذکر است، تفاهم‌نامه علمی، پژوهشی و آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشکده بیمه می‌تواند زمینه‌ساز تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت بیمه در چند سطح باشد: نزدیک کردن پژوهش‌ها به نیازهای واقعی بازار، تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه محصولات نوآورانه، ارتقای تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و گسترش آموزش‌های حرفه‌ای. با این حال، تاثیرگذاری اقتصادی و صنعتی این همکاری به نحوه اجرا وابسته است. اگر مسائل پژوهشی با مشارکت شرکت‌های بیمه تعریف شوند، منابع لازم برای اجرای طرح‌ها در نظر گرفته شود و نتایج بر اساس شاخص‌های روشن ارزیابی شوند، این تفاهم‌نامه می‌تواند از یک توافق اداری فراتر برود و به سازوکاری برای انتقال دانش به بازار تبدیل شود.
بنابراین،  معیار موفقیت این پیوند نه تعداد فعالیت‌های مشترک، بلکه میزان تغییری است که در حل مسائل صنعت بیمه، کیفیت خدمات، توان تخصصی نیروی انسانی و توسعه محصولات بیمه‌ای ایجاد می‌کند. البته میزان تاثیرگذاری این برنامه‌ها به کیفیت محتوای آموزشی، حضور فعال متخصصان صنعت و ارتباط مستقیم دوره‌ها با فرصت‌های شغلی بستگی خواهد داشت.

*نوآوری در محصولات؛ از شناخت مشتری تا توسعه بازار*
یکی دیگر از زمینه‌های اثرگذاری این تفاهم‌نامه، کمک به توسعه محصولات جدید بیمه‌ای است. بازار بیمه برای گسترش نفوذ خود به محصولاتی نیاز دارد که با شرایط اقتصادی، نیازهای متنوع خانوارها و بنگاه‌ها و توان پرداخت مشتریان تناسب داشته باشند. طراحی چنین محصولاتی مستلزم شناخت دقیق‌تر از تقاضا، تحلیل ریسک و بررسی موانع خرید بیمه است؛ حوزه‌هایی که می‌توانند از همکاری میان پژوهشگران دانشگاهی و کارشناسان صنعت بهره ببرند.