15 خبر جدید از کتاب و کتابخانه

به گزارش خبرنگار شمانیوز، باران پاییزی تهران، درختان خیس پارک شهر و عطر کاغذ و کتاب در یکی از قدیمی‌ترین فضاهای فرهنگی پایتخت، حال‌وهوایی متفاوت به روزهای منتهی به هفته کتاب بخشیده بود؛ جایی که کتابخانه پارک شهر، در میان صدای باران و رفت‌وآمد علاقه‌مندان به مطالعه، میزبان نشستی خبری شد که قرار بود تازه‌ترین روایت از وضعیت کتابخانه‌های عمومی و برنامه‌های پیش‌روی این نهاد را پیش روی اصحاب رسانه قرار دهد.

نشستی که اگرچه با اندکی تأخیر برگزار شد، اما فرصت مناسبی فراهم آورد تا مدیران نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از مجموعه‌ای از تحولات، برنامه‌ها و دستاوردهای این حوزه

سخن بگویند؛ از گسترش دسترسی به کتاب در دورترین مناطق کشور و توسعه کتابخانه‌های سیار گرفته تا ورود جدی‌تر خدمات کتابخانه‌ای به عرصه دیجیتال و تلاش برای تبدیل کتابخانه‌ها به فضاهایی زنده، اجتماعی و در دسترس همه نسل‌ها.

آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، و سیامک محبوب، معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی این نهاد، در این نشست به تشریح برنامه‌ها و دستاوردهای مجموعه تحت مدیریت خود پرداختند؛ گزارشی که 15 محور خبری تازه را در آستانه هفته کتاب در بر می‌گرفت

و تصویری از تغییر رویکرد کتابخانه‌های عمومی از فضاهایی صرفاً برای نگهداری کتاب به مراکزی برای دسترسی، یادگیری، تعامل اجتماعی و ترویج فرهنگ مطالعه ارائه کرد.

وی با اشاره به تغییر رویکرد نهاد از الگوی «کتابخانه‌محور» به «جامعه‌محور» اظهار کرد: دسترسی

عادلانه، توجه به نیازهای جامعه، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش اثرگذاری کتابخانه‌ها از اولویت‌های اصلی این دوره بوده است.

توسعه کتابخانه‌های سیار و افزایش نقاط خدمت

نظربلند با بیان اینکه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در حال حاضر 4486 نقطه خدمت با زیربنای بیش از یک میلیون و 515 هزار مترمربع

در اختیار دارد، گفت: 72 درصد این نقاط در شهرها و 28 درصد در روستاها مستقر هستند.

وی افزود: 608 نقطه خدمت کشور

از طریق کتابخانه‌های سیار پوشش داده می‌شوند و با رونمایی از 34 کتابخانه سیار

در هفته کتاب، شمار این کتابخانه‌ها به 116 باب خواهد رسید. همچنین تا پایان سال 10 کتابخانه سیار دیگر به مجموعه خدمات نهاد اضافه

می‌شود.

به گفته دبیرکل نهاد، در 22 ماه گذشته 25 کتابخانه سیار جدید نیز به مجموعه اضافه شده و با افتتاح کتابخانه‌های جدید، بیش از 350 نقطه خدمت به ظرفیت نهاد افزوده خواهد شد.

بهره‌برداری از بیش از 70 کتابخانه جدید

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به توسعه فضاهای کتابخانه‌ای گفت: در این دوره

بیش از 70 کتابخانه جدید با زیربنای بیش از 25 هزار مترمربع در کشور به بهره‌برداری رسیده است.

وی کتابخانه فرشتگان میناب شیراز با زیربنای 1700 مترمربع و

کتابخانه عمومی ملا نعیمای طالقان را از جمله این پروژه‌ها برشمرد.

نظربلند همچنین با اشاره به آسیب‌دیدن 64 کتابخانه در جریان جنگ رژیم صهیونیستی و آمریکا،

از بازگشت بخشی از این کتابخانه‌ها به چرخه خدمت‌رسانی خبر داد و کتابخانه شهید

باکری سردرود را نمونه‌ای از این اقدامات دانست که در کمتر از شش ماه بازسازی و با

امکانات بهتر فعالیت خود را از سر گرفته است.

بازطراحی و شاداب‌سازی 63 کتابخانه وی بازطراحی فضاهای کتابخانه‌ای را از دیگر برنامه‌های نهاد عنوان کرد و گفت: در این رویکرد،

کتابخانه‌ها علاوه بر فضای مطالعه، به محیط‌هایی برای تعامل اجتماعی، گفت‌وگو،

کارگاه‌های خلاقیت، بازی و یادگیری تبدیل می‌شوند.

به گفته نظربلند، طی 22 ماه گذشته بیش از 63 کتابخانه با زیربنایی بالغ بر 70 هزار مترمربع

بازسازی و شاداب‌سازی شده‌اند.

310 پروژه کتابخانه‌ای در انتظار تأمین اعتبار دبیرکل نهاد

کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به پروژه‌های عمرانی در دست ساخت اظهار کرد: در حال حاضر 310 پروژه با زیربنای بیش از 300 هزار مترمربع در

حال ساخت است که تکمیل آن‌ها به اعتباری بالغ بر 9 همت نیاز دارد.

وی کتابخانه مرکزی اراک را از پروژه‌های مهم این حوزه دانست و گفت: این مجموعه در مرحله تجهیز

قرار دارد و پس از تکمیل، به‌عنوان بزرگ‌ترین کتابخانه مرکزی کشور به بهره‌برداری

خواهد رسید. در طراحی آن نیز الگوی خانواده‌محور مورد توجه قرار گرفته است.

ارسال بیش از 2 میلیون و 366 هزار نسخه کتاب

به کتابخانه‌ها

نظربلند با تأکید بر تغییر رویکرد از انباشت کتاب به گردش و استفاده مؤثر از منابع، گفت: در

طرح‌های «شهرزاد»، «تاک» و «قایق کاغذی»، نقش کتابداران در انتخاب و تأمین منابع

افزایش یافته است.

وی افزود: در قالب این سه طرح، بیش از 2 میلیون و 366 هزار نسخه کتاب خریداری و به کتابخانه‌های سراسر کشور ارسال شده است.

دبیرکل نهاد همچنین از امانت بیش از 55 میلیون نسخه کتاب طی 22 ماه گذشته خبر داد و بر ضرورت مشارکت خیرین و

سازمان‌ها در تأمین منابع و تجهیزات کتابخانه‌ای تأکید کرد.

توسعه پلتفرم‌های دیجیتال و عضویت سراسری کتابخانه‌ها

وی تحول دیجیتال را از محورهای اصلی فعالیت نهاد برشمرد و گفت: اجرای طرح عضویت سراسری کتابخانه‌ها با هدف یکپارچه‌سازی و تسهیل دسترسی مردم به خدمات کتابخانه‌ای دنبال شده است.

نظربلند با اشاره به پیش‌بینی عضویت عمومی، عضویت پایه و معافیت دهک‌های مشمول از پرداخت حق عضویت، توسعه پلتفرم‌های «هم‌خوان»، «اهدانش»، پلتفرم امانت دیجیتال و «باشگاه هم‌خوان»

را از دیگر اقدامات این حوزه عنوان کرد.

اجرای 290 هزار برنامه فرهنگی در کتابخانه‌های عمومی دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ادامه از اجرای بیش از 290 هزار فعالیت فرهنگی در کتابخانه‌های سراسر کشور خبر داد و گفت: این برنامه‌ها شامل رونمایی کتاب، جمع‌خوانی، مسابقات کتابخوانی و کارگاه‌های آموزشی بوده است.

وی همچنین به طراحی بسته‌های ترویج کتابخوانی «به استقبال» و «به پیشنهاد آقا»، شکل‌گیری «آکادمی ترویج خواندن» و برگزاری پویش‌هایی همچون «ایستاده برای ایران» یک و دو، «هم‌مکتب» و «جان پدر» اشاره کرد.

مشارکت 943 پرونده در دومین دوره جایزه ملی هم‌خوان در ادامه این نشست، سیامک محبوب، معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، با اشاره به برگزاری دومین دوره «هم‌خوان؛ جایزه کتابخانه عمومی ایران» گفت: این رویداد با هدف تقدیر از فعالیت‌های جمعی و اثرگذار کتابداران و فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی در 13 شاخه و نشان برگزار می‌شود و در مجموع 943 پرونده از اشخاص حقیقی و حقوقی در آن مشارکت داشته‌اند.

وی با اشاره به استقبال بخش کودک از این رویداد اظهار کرد: بخش کودکان با 360 شرکت‌کننده بیشترین میزان مشارکت را داشته است. همچنین 132 پرونده در بخش نوجوانان، 50 پرونده در بخش سالمندان و 70 پرونده در بخش گروه‌های خاص ثبت شده است.محبوب با تأکید بر اهمیت خانواده در برنامه‌های نهاد، گفت: نشان «خانواده دوستدار کتاب» با 48 شرکت‌کننده و نشان «کتابخانه عمومی دوستدار خانواده» از جمله بخش‌های این جایزه است که با هدف فراهم‌کردن امکان استفاده مستمر همه اعضای خانواده از کتابخانه‌ها طراحی شده‌اند.

وی همچنین از ثبت 56 پرونده در بخش آموزش کاربران و 80 پرونده در بخش کتابخانه ویژه ارزش‌آفرین خبر داد و افزود: امسال برای نخستین بار نشان نوآوری نیز به جایزه اضافه شده است تا ایده‌های اجرایی کتابداران و خدمات برون‌کتابخانه‌ای از جمله پیک کتاب و کتابخانه سیار مورد توجه قرار گیرند.

معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی نهاد، حمایت خیرین، گروه‌ها و سازمان‌ها از کتابخانه‌های عمومی را نیز از موضوعات مورد توجه جایزه هم‌خوان دانست و به نقش سامانه «اهدانش»

در جلب مشارکت‌های خرد و کلان اشاره کرد.

محبوب در بخش دیگری از سخنان خود از اجرای 21 هزار برنامه در هفته کتاب خبر داد. همچنین در پایان این نشست، از پوستر دومین دوره رویداد «هم‌خوان؛ جایزه کتابخانه عمومی ایران» رونمایی شد.

علی رمضانپور