ملاسما چیست؟ دلیل لک‌های تیره صورت که بیشتر زنان را درگیر می‌کند

به گزارش شمانیوز: ملاسما یکی از شایع‌ترین انواع لک صورت، به‌ویژه در زنان است. در این مقاله با علل ایجاد ملاسما، عوامل خطر، روش‌های درمان و راه‌های پیشگیری از این لک‌های تیره آشنا شوید.

ملاسما چیست؟

ملاسما (Melasma) نوعی اختلال شایع رنگدانه‌ای پوست است که باعث ایجاد لکه‌های قهوه‌ای، خاکستری یا تیره روی صورت می‌شود. این لک‌ها معمولاً به‌صورت متقارن روی گونه‌ها، پیشانی، بینی، چانه و گاهی لب بالایی ظاهر می‌شوند.

اگرچه ملاسما برای سلامتی خطرناک نیست، اما می‌تواند بر ظاهر و اعتمادبه‌نفس افراد، به‌ویژه زنان، تأثیر بگذارد.

چرا ملاسما بیشتر در زنان دیده می‌شود؟

حدود 90 درصد مبتلایان به ملاسما را زنان تشکیل می‌دهند. دلیل اصلی این موضوع، نقش پررنگ هورمون‌های زنانه در تحریک تولید ملانین (رنگدانه پوست) است.

ملاسما اغلب در شرایط زیر مشاهده می‌شود:

دوران بارداری
مصرف قرص‌های جلوگیری از بارداری
درمان‌های هورمونی
دوران پیش از یائسگی

به همین دلیل، ملاسما گاهی با عنوان «ماسک بارداری» نیز شناخته می‌شود.

علت ایجاد ملاسما چیست؟

علت دقیق ملاسما هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما عوامل زیر بیشترین نقش را در بروز آن دارند.

1. نور خورشید

اشعه فرابنفش (UV) مهم‌ترین عامل تحریک ملاسما است. حتی چند دقیقه قرار گرفتن در معرض آفتاب می‌تواند تولید ملانین را افزایش داده و لک‌ها را پررنگ‌تر کند.

2. تغییرات هورمونی

افزایش هورمون‌های استروژن و پروژسترون باعث فعال شدن سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست می‌شود.

3. زمینه ژنتیکی

اگر یکی از اعضای خانواده به ملاسما مبتلا باشد، احتمال بروز آن در سایر افراد خانواده نیز بیشتر است.

4. گرما و نور مرئی

تنها اشعه UV مسئول ایجاد ملاسما نیست. گرمای زیاد و حتی نور مرئی حاصل از خورشید یا برخی منابع نوری نیز می‌توانند باعث تشدید لک‌ها شوند.

5. برخی محصولات آرایشی یا داروها

محصولاتی که پوست را تحریک می‌کنند یا داروهایی که حساسیت به نور را افزایش می‌دهند، ممکن است احتمال بروز ملاسما را بیشتر کنند.

علائم ملاسما

مهم‌ترین نشانه ملاسما، ایجاد لکه‌های تیره با ویژگی‌های زیر است:

رنگ قهوه‌ای روشن تا تیره
بدون درد، خارش یا التهاب
مرزهای نسبتاً مشخص
ظاهر متقارن در دو طرف صورت
 

ملاسما در چه قسمت‌هایی از صورت دیده می‌شود؟

شایع‌ترین نواحی درگیر عبارت‌اند از:

گونه‌ها
پیشانی
بینی
لب بالایی
چانه

در برخی افراد، لک‌ها روی گردن یا ساعد نیز ظاهر می‌شوند.

آیا ملاسما خطرناک است؟

خیر. ملاسما یک بیماری خوش‌خیم پوستی است و به سرطان پوست تبدیل نمی‌شود. با این حال، اگر لک‌های پوستی به‌طور ناگهانی تغییر شکل، رنگ یا اندازه پیدا کردند یا با خونریزی و زخم همراه شدند، باید توسط متخصص پوست بررسی شوند.

درمان ملاسما

درمان ملاسما نیازمند صبر و استمرار است و ممکن است چندین ماه طول بکشد.

1. ضدآفتاب؛ مهم‌ترین قدم درمان

استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر، حتی در روزهای ابری، ضروری است. تمدید ضدآفتاب در طول روز نیز اهمیت زیادی دارد.

2. کرم‌های روشن‌کننده

پزشک ممکن است با توجه به شرایط پوست، ترکیبات زیر را تجویز کند:

هیدروکینون
آزلائیک اسید
ترانگزامیک اسید موضعی
کوجیک اسید
نیاسینامید
رتینوئیدها

مصرف این محصولات باید طبق نظر پزشک انجام شود.

3. لایه‌برداری شیمیایی

پیلینگ‌های شیمیایی می‌توانند به کاهش رنگدانه‌های اضافی کمک کنند، اما در صورت انجام نادرست ممکن است باعث تشدید لک شوند.

4. لیزر درمانی

برخی از انواع لیزر و دستگاه‌های نوری در درمان ملاسما کاربرد دارند، اما همه بیماران کاندید مناسبی برای این روش نیستند و انتخاب نوع درمان باید توسط متخصص پوست انجام شود.

چگونه از ملاسما پیشگیری کنیم؟

برای کاهش احتمال ایجاد یا عود ملاسما:

هر روز از ضدآفتاب استفاده کنید.
از کلاه لبه‌دار و عینک آفتابی بهره ببرید.
تا حد امکان از قرار گرفتن طولانی‌مدت در نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
محصولات مراقبت از پوست را متناسب با نوع پوست انتخاب کنید.
در صورت بارداری یا مصرف داروهای هورمونی، درباره پیشگیری از ملاسما با پزشک مشورت کنید.
 

آیا ملاسما کاملاً درمان می‌شود؟

در بسیاری از افراد، ملاسما با درمان مناسب تا حد زیادی کمرنگ می‌شود، اما احتمال بازگشت آن، به‌ویژه در صورت قرار گرفتن در معرض نور خورشید یا تغییرات هورمونی، وجود دارد. به همین دلیل، مراقبت مداوم از پوست و استفاده منظم از ضدآفتاب بخش مهمی از کنترل این بیماری است.