سود ۱۴۴ درصدی اخابر فقط ۱۰ ریال برای هر سهم؛ رشد بزرگ مخابرات روی پایه کوچک

تیتر اصلی صورت مالی اخابر در بهار 1405، رشد 144 درصدی سود خالص است؛ عددی که در نگاه نخست بسیار بزرگ و جذاب به نظر می‌رسد. با این حال، قرار دادن سود به‌دست‌آمده در کنار سرمایه شرکت، حاشیه سود و عملکرد سال قبل نشان می‌دهد درصد رشد به تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از بازده واقعی هر سهم ارائه کند.

نکته مهم اینکه ارقام سه‌ماهه مورد بررسی مربوط به شرکت اصلی مخابرات ایران و حسابرسی‌نشده است و نباید با صورت‌های مالی تلفیقی گروه، شامل عملکرد شرکت‌های زیرمجموعه، یکسان تلقی شود.

اخابر چقدر درآمد و سود ساخت؟

درآمد عملیاتی مخابرات ایران در سه‌ماهه نخست 1405 به حدود 10 هزار و 79 میلیارد تومان رسیده است؛ در حالی که درآمد شرکت در دوره مشابه سال قبل حدود 5 هزار و 910 میلیارد تومان بود. بر این اساس، درآمد شرکت حدود 71 درصد افزایش یافته است.

سود خالص نیز از حدود 390 میلیارد تومان در بهار 1404 به 950 میلیارد تومان در بهار 1405 رسیده و رشد نزدیک به 144 درصدی را ثبت کرده است.

راز عدد 10 ریال؛ سرمایه بزرگ، سود کوچک برای هر سهم

سرمایه ثبت‌شده مخابرات ایران حدود 96 هزار و 51 میلیارد تومان است. تقسیم سود خالص 950 میلیارد تومانی بر تعداد سهام شرکت نشان می‌دهد اخابر در سه‌ماهه نخست سال فقط 10 ریال سود حسابداری به ازای هر سهم ساخته است.

سود خالص سه‌ماهه معادل حدود 0.99 درصد سرمایه اسمی شرکت است. بنابراین درصد رشد 144 درصدی بیش از آنکه نشان‌دهنده رقم بالای سود به ازای هر سهم باشد، از مقایسه با سود نسبتاً کوچک دوره مشابه سال قبل تأثیر پذیرفته است.

رشد درصدی زمانی باید در کنار پایه مقایسه بررسی شود. افزایش سود از 390 به 950 میلیارد تومان از نظر روند مالی مثبت است، اما عنوان «رشد 144 درصدی» نباید موجب نادیده گرفتن سطح مطلق سود و سرمایه بزرگ شرکت شود.

از هر 100 تومان درآمد چقدر سود باقی ماند؟

از درآمد 10 هزار و 79 میلیارد تومانی بهار، حدود 8 هزار و 174 میلیارد تومان صرف بهای تمام‌شده خدمات شده و در نهایت یک هزار و 905 میلیارد تومان سود ناخالص باقی مانده است.

حاشیه سود ناخالص اخابر در این دوره حدود 18.9 درصد، حاشیه سود عملیاتی حدود 9.2 درصد و حاشیه سود خالص نزدیک به 9.4 درصد محاسبه می‌شود.

سود عملیاتی با سرعت درآمد رشد نکرد

یکی دیگر از نکات قابل توجه صورت مالی اخابر، تفاوت سرعت رشد درآمد و سود عملیاتی است. درآمد شرکت 71 درصد و سود ناخالص 181 درصد افزایش یافته، اما سود عملیاتی فقط 35 درصد رشد کرده است.

این فاصله نشان می‌دهد بخشی از بهبود ایجادشده در سطح سود ناخالص، پس از محاسبه هزینه‌های اداری، عمومی و سایر اقلام عملیاتی کاهش یافته است. بنابراین برای قضاوت درباره کیفیت سود، صرفاً توجه به رشد سود ناخالص کافی نیست.

در دوره مشابه سال قبل، سود عملیاتی شرکت اندکی بیشتر از سود ناخالص گزارش شده بود که می‌تواند ناشی از ثبت سایر درآمدهای عملیاتی باشد. این موضوع نیز نشان می‌دهد ترکیب سرفصل‌ها باید در کنار مبلغ نهایی سود بررسی شود.

درآمد چهارماهه جهش کرد؛ اما 70 درصد آن از دو بخش آمد

براساس گزارش فعالیت تیرماه، مجموع درآمد مخابرات ایران در چهارماهه نخست 1405 به حدود 13 هزار و 538 میلیارد تومان رسیده است. درآمد تیرماه نیز حدود 3 هزار و 284 میلیارد تومان اعلام شده است.

در ترکیب درآمد چهارماهه، حدود 5 هزار و 250 میلیارد تومان از خطوط انتقال و نزدیک به 4 هزار و 210 میلیارد تومان از خدمات دیتا به دست آمده است. مجموع این دو بخش نزدیک به 70 درصد کل درآمد چهارماهه شرکت را تشکیل می‌دهد.

تمرکز بخش بزرگی از درآمد روی خطوط انتقال و خدمات دیتا، اهمیت این دو بخش را برای پایداری درآمد اخابر نشان می‌دهد. هرگونه تغییر در تعرفه‌ها، قراردادهای عمده، هزینه نگهداری شبکه یا سرعت توسعه زیرساخت می‌تواند مستقیماً بر بخش بزرگی از درآمد شرکت اثر بگذارد.

سهم افزایش تعرفه‌ها در رشد درآمد مخابرات

براساس توضیحات ارائه‌شده از سوی مدیران مخابرات در مجمع سالانه، اجرای مصوبه حداقل هزینه نگهداری خط تلفن ثابت حدود 6.4 هزار میلیارد تومان به درآمد سال 1404 شرکت اضافه کرده است.

همچنین اعلام شده که از بهمن 1404 تا اردیبهشت 1405 حدود 2.6 هزار میلیارد تومان درآمد از محل اجرای این مصوبه شناسایی شده است. بنابراین بخشی از رشد درآمد اخابر فقط حاصل افزایش حجم خدمات یا تعداد مشترکان نیست و تغییر تعرفه‌ها و هزینه نگهداری خطوط نیز در بزرگ‌تر شدن درآمد نقش داشته است.

رشد ناشی از اصلاح تعرفه الزاماً نکته‌ای غیرعادی یا منفی نیست؛ اما از دید تحلیل مالی باید میان رشد حاصل از توسعه واقعی تعداد خدمات و رشد ناشی از افزایش نرخ دریافتی از مشترکان تفاوت قائل شد.

سود فروش ملک تقریباً برابر کل سود بهار

مخابرات ایران در یکی از افشاهای بااهمیت بعد از پایان فصل بهار، از فروش مجموعه‌ای از املاک مازاد خبر داده است. مجموع مبلغ فروش این املاک بیش از یک هزار و 20 میلیارد تومان و سود قابل شناسایی حاصل از واگذاری حدود 934 میلیارد تومان اعلام شده است.

برای درک بزرگی این رقم کافی است آن را با سود خالص بهار مقایسه کنیم. سود فروش این املاک معادل حدود 98 درصد کل سود خالص 950 میلیارد تومانی سه‌ماهه نخست است.

مقایسه سود بهار با عملکرد سال 1404

شرکت اصلی مخابرات ایران در سال 1404 حدود 33 هزار و 997 میلیارد تومان درآمد عملیاتی و نزدیک به 11 هزار و 385 میلیارد تومان سود خالص ثبت کرده بود. سود هر سهم سالانه نیز حدود 119 ریال گزارش شد.

سود 950 میلیارد تومانی بهار 1405 فقط حدود 8.3 درصد سود خالص کل سال 1404 است؛ در حالی که یک‌چهارم سال سپری شده است. البته این مقایسه به‌تنهایی برای پیش‌بینی سود سالانه کافی نیست، زیرا درآمد سود سهام شرکت‌های زیرمجموعه و برخی درآمدهای غیرعملیاتی ممکن است در فصل‌های بعد شناسایی شوند.

رشد 144 درصدی اخابر واقعاً چه می‌گوید؟

گزارش اخابر از نظر جهت حرکت، نشانه‌های مثبتی دارد؛ درآمد، سود ناخالص، سود عملیاتی و سود خالص همگی نسبت به دوره مشابه افزایش یافته‌اند. با این حال، عنوان رشد 144 درصدی نباید جای تحلیل سطح واقعی سود را بگیرد.

سود خالص شرکت در برابر سرمایه 96 همتی هنوز محدود است، سود عملیاتی با سرعت کمتری از درآمد رشد کرده و بخشی از رشد درآمد نیز تحت تأثیر اصلاح تعرفه و هزینه نگهداری خطوط قرار دارد.

از سوی دیگر، شناسایی احتمالی سود قابل توجه از فروش املاک می‌تواند سود دوره‌های بعد را افزایش دهد، اما این سود ماهیت عملیاتی و تکرارشونده ندارد. به همین دلیل سهامداران باید میان درآمد حاصل از ارائه خدمات مخابراتی، سود سرمایه‌گذاری‌ها و سود فروش دارایی تفکیک قائل شوند.

جمع‌بندی راز اعداد

مخابرات ایران در بهار 1405 حدود 10.1 همت درآمد و 950 میلیارد تومان سود خالص ثبت کرده است. سود خالص نسبت به سال قبل 144 درصد افزایش یافته، اما به دلیل سرمایه بسیار بزرگ شرکت، سود هر سهم فقط 10 ریال بوده است.

حاشیه سود خالص 9.4 درصدی نشان می‌دهد از هر 100 تومان درآمد حدود 9 تومان سود برای شرکت باقی مانده است. همچنین نزدیک به 70 درصد درآمد چهارماهه به دو بخش خطوط انتقال و خدمات دیتا وابسته بوده است.

معیار اصلی برای ارزیابی اخابر در ادامه سال، فقط درصد رشد سود نیست. سهم درآمد عملیاتی پایدار، اثر تعرفه‌های جدید، هزینه توسعه و نگهداری شبکه، درآمد سرمایه‌گذاری‌ها و سود فروش املاک باید جداگانه بررسی شوند. تنها در این صورت می‌توان مشخص کرد رشد سود اخابر تا چه اندازه از عملیات اصلی و تا چه اندازه از عوامل غیرتکرارشونده تأثیر پذیرفته است.