۳۷ میلیارد سود معاملاتی، ۲۶۵۱ میلیارد افت پرتفوی گروه سرمایه‌گذاری سایپا

تازه‌ترین گزارش فعالیت ماهانه وساپا در سامانه کدال، دو عدد کاملاً متفاوت را پیش روی سهامداران قرار می‌دهد: از یک طرف شرکت در تیرماه از معاملات سهام سود شناسایی کرده و از طرف دیگر، ارزش روز پرتفوی بورسی آن با افت محسوسی روبه‌رو شده است.

افت 15 درصدی ارزش پرتفوی وساپا در یک ماه

ارزش روز پرتفوی بورسی وساپا در ابتدای تیر 1405 حدود 17 هزار و 664 میلیارد تومان بود، اما این رقم در پایان ماه به حدود 15 هزار و 13 میلیارد تومان کاهش یافت.

در نتیجه، ارزش بازار سهام بورسی موجود در سبد شرکت طی یک ماه حدود 2 هزار و 651 میلیارد تومان، معادل تقریباً 15 درصد کاهش پیدا کرده است.

با وجود این تفاوت حسابداری، فاصله بزرگ میان سود معاملاتی و افت ارزش بازار دارایی‌ها نشان می‌دهد نوسان قیمت سهام موجود در سبد، می‌تواند تأثیری بسیار بیشتر از معاملات ماهانه بر ارزش دارایی‌های وساپا داشته باشد.

46 درصد پرتفوی وساپا در یک سهم متمرکز است

بزرگ‌ترین دارایی بورسی وساپا در پایان تیرماه، سهام شرکت سایپا با نماد خساپا بوده است. ارزش روز این سرمایه‌گذاری حدود 6 هزار و 871 میلیارد تومان گزارش شده است.

محاسبات «راز اعداد شمانیوز» نشان می‌دهد سهام سایپا به تنهایی نزدیک به 45.8 درصد کل ارزش پرتفوی بورسی وساپا را تشکیل داده است. به بیان ساده، تقریباً از هر 100 تومان ارزش روز سبد بورسی شرکت، حدود 46 تومان به خساپا وابسته بوده است.

چنین تمرکزی به این معناست که تغییر قیمت خساپا می‌تواند اثر قابل توجهی بر ارزش روز دارایی‌های وساپا بگذارد. این موضوع الزاماً به معنی نامناسب‌بودن سرمایه‌گذاری نیست، اما ریسک تمرکز پرتفوی را افزایش می‌دهد و عملکرد وساپا را تا حد زیادی به تحولات مالی و بورسی شرکت سایپا وابسته می‌کند.

بررسی عملکرد مالی سایپا و وضعیت بازار خودرو از این جهت برای سهامداران وساپا نیز اهمیت دارد؛ زیرا بخش بزرگی از ارزش بورسی سبد شرکت مستقیماً از قیمت سهام خساپا تأثیر می‌پذیرد.

سود سه‌ماهه وساپا 73 درصد کاهش یافت

صورت مالی حسابرسی‌نشده سه‌ماهه منتهی به خرداد 1405 نشان می‌دهد وساپا حدود 25 میلیارد و 500 میلیون تومان سود خالص شناسایی کرده است. سود خالص دوره مشابه سال قبل حدود 96 میلیارد تومان برآورد می‌شود.

به این ترتیب، سود خالص سه‌ماهه شرکت نزدیک به 73 درصد کاهش یافته و سود هر سهم نیز از 37 ریال در دوره مشابه به 10 ریال رسیده است؛ یعنی سهم هر برگه سهام از سود بهار 1405 فقط یک تومان بوده است.

براساس توضیحات منتشرشده درباره صورت مالی، کاهش حدود 51 درصدی درآمد حاصل از فروش سرمایه‌گذاری‌ها، مهم‌ترین عامل افت سودآوری در این دوره بوده است. البته در شرکت‌های سرمایه‌گذاری، زمان فروش دارایی‌ها می‌تواند باعث نوسان شدید سود میان فصل‌های مختلف شود.

سود 7.5 همتی سال 1404 از کجا آمد؟

وساپا در صورت مالی سال 1404 حدود 7 هزار و 505 میلیارد تومان سود خالص گزارش کرده است؛ رقمی که در مقایسه با سود سه‌ماهه 1405 بسیار بزرگ به نظر می‌رسد.

با این حال، بررسی ترکیب سود سالانه نشان می‌دهد حدود 6 هزار و 815 میلیارد تومان در سرفصل سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی ثبت شده است. این رقم معادل حدود 91 درصد سود خالص سالانه شرکت است.

براساس توضیح رسمی وساپا، افزایش این سرفصل عمدتاً به شناسایی سود حاصل از فروش املاک پلاستوکار و ایزدشهر مربوط بوده است. شرکت همچنین اعلام کرده که به دلیل واگذاری املاک به شرکت‌های طرف حساب گروه سایپا، ثبت مبالغ در حساب‌های فیمابین و خرید سهام ایدکوپرس بابت بخشی از تسویه ثمن معامله، جریان نقدی مرتبط با این واگذاری‌ها عملاً برای وساپا محقق نشده است.

شناسایی سود فروش ملک مطابق ضوابط حسابداری می‌تواند در صورت سود و زیان شرکت ثبت شود، اما برای ارزیابی کیفیت سود باید میان سود حسابداری، ورود واقعی وجه نقد و درآمد تکرارشونده حاصل از مدیریت پرتفوی تفاوت قائل شد.

هزینه مالی برای خرید سهام افزایش یافت

وساپا در توضیحات رسمی خود از افزایش 168 درصدی هزینه‌های مالی در سال 1404 خبر داده و علت آن را افزایش استفاده از اعتبار کارگزاری‌ها برای خرید سهام اعلام کرده است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که استفاده از اعتبار برای خرید سهام، در دوره صعود بازار می‌تواند بازده شرکت را تقویت کند، اما در زمان افت قیمت‌ها هزینه مالی را افزایش داده و ریسک پرتفوی را بیشتر می‌کند.

در تیر 1405 نیز وساپا حدود 137 میلیارد تومان سهام خریداری و در مقابل نزدیک به 99 میلیارد تومان سهام واگذار کرده است. بنابراین شرکت در این ماه همچنان خریدار خالص سهام بوده، آن هم در شرایطی که ارزش روز کل پرتفوی بورسی کاهش یافته است.

جمع‌بندی راز اعداد

گزارش‌های رسمی وساپا چهار نکته اصلی را آشکار می‌کنند: ارزش روز پرتفوی بورسی شرکت در تیرماه حدود 2651 میلیارد تومان کاهش یافته، نزدیک به 46 درصد ارزش سبد به خساپا وابسته است، سود سه‌ماهه 73 درصد افت کرده و بخش غالب سود سال 1404 از فروش املاک و درآمدهای غیرعملیاتی حاصل شده است.

سود 37 میلیارد تومانی معاملات تیرماه یک درآمد شناسایی‌شده و قطعی از واگذاری سهام است، در حالی که افت ارزش روز پرتفوی تا زمان فروش دارایی‌ها الزاماً به زیان قطعی تبدیل نمی‌شود. با این حال، کاهش 15 درصدی ارزش سبد در یک ماه، ریسک تمرکز دارایی‌های وساپا را برجسته می‌کند.

برای ارزیابی عملکرد وساپا در ماه‌های آینده، سه شاخص اهمیت بیشتری دارد: تغییر ارزش سهام خساپا، میزان سود نقدی شرکت‌های زیرمجموعه و سهم درآمدهای تکرارشونده از سود خالص. تا زمانی که سود شرکت به فروش دارایی‌ها، املاک یا واگذاری مقطعی سهام وابسته باشد، تکرار سودهای بزرگ سالانه با عدم قطعیت همراه خواهد بود.