
یاداشت وارده/
ماهانه 30 تومان، سبد هر ایرانی در طرح بزرگ اشتراک نشریات
محمد انصاری منش - سردبیر و ناشر مطبوعات
جمله مشهور «مطبوعات، رکن چهارم دموکراسی» تقریبا برای همه فعالان عرصه رسانههای مطبوع جملهای دلچسبی است که برای کسب انگیزه صدچندان جهت ادامه کار و تلاش حرفهای خود به یادآوری آن نیاز دارند. برخی دولتمردان و قانون سازان نیز به مناسبتهای گوناگون چون روز خبرنگار، نیم نگاهی به فعالان این حرفه میاندازند و از سر دلسوزی خسته نباشیدی هم نثارشان میکنند. اما آیا اینها برای رونق مطبوعات کافی است؟! امروز همه میدانند انتشار هر مطبوعهای در کشور دریچهای هرچند کوچک به سوی تعالی و رشد فرهنگی جامعه و افزایش سرانه مطالعه است. هر صفحه یا هر سطری که از این نشریات در بطن جامعه مطالعه شود، میتواند کشور را به سوی پیشرفت فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، دینی، ورزشی و حتی علمی سوق دهد. انتشار هر شماره از هر عنوان نشریه با هر شکل و محتوا و با هر شمارگان، سندی است بر حقانیت شعار «جمهوری» و تأکیدی است بر «آزادی» در ایران اسلامی. اما آیا در بودجه سالانه کشور به این سند مهم و معتبر، بهایی درخور و مناسب داده شده است؟! وضعیت معیشت و رفاه فعالان مطبوعات از صاحبان امتیاز گرفته تا ناشر، مدیرمسئول، خبرنگار، نویسنده و... در چه شرایطی است؟! وضعیت اقتصادی و رونق مطبوعات چگونه است؟! کمکی که به نام یارانه به مطبوعات اعطاء میشود، چه میزان از هزینههای آنها را پوشش میدهد و چقدر برای ادامه کار این صنعت حیاتی و فرهنگ ساز، موثر و مفید است؟! بر اساس گزارشهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیش از 8 هزار نشریه در کشور مجوز انتشار دارند که کمتر از نیمی از آنها در حالت عدم انتشار به سر میبرند و بخش دیگر هم به صورت نامرتب و گاهنامه در حال انتشار هستند. با این شرایط کمتر از یک هزار و 500 نشریه توانستهاند مرتب و طبق آنچه که در مجوز آنها درج شده، صفحات خود را به چاپ برسانند. بنا به گفته معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد و فرهنگ اسلامی، بودجه حمایتی سال 1395 مطبوعات ایران، مبلغ 100 میلیارد تومان است که نسبت به سال پیش از آن، رشد خوبی هم داشته و ظاهرا این مبلغ با عنایت به اجرای طرحهای جدید این معاونت مطبوعاتی شامل طرح اشتراک نیم بهای نشریات و بیمه کارکنان، شاهد این افزایش بوده است! در این شرایط با احتساب جمعیت نزدیک به 80 میلیون نفری کشور، یارانهای که برای مطبوعات در نظر گرفته شده است، سالانه برای هر ایرانی 1250 تومان معادل ماهانه حدود 100 تومان است. از این مبلغ برای اجرای طرح عظیمی چون طرح اشتراک نیم بهای نشریات، فقط 30 میلیارد تومان برای یک سال تخصیص داده شده و به عبارتی سبد اشتراک برای هر ایرانی ماهیانه 30 تومان (300 ریال) است. حال آنکه این مبلغ کفاف حتی یک فصل اجرای کامل طرح را نمیهد و عملا به نتیجهی که مدنظر مجریان برای گسترش فرهنگ مطالعه و کمک به اهالی مطبوعات است، نخواهد انجامید. در مدت کوتاه اجرای این طرح خوشبختانه تاکنون 700 هزار نفر از بطن جامعه به جرگه مخاطبین و مشترکین نشریات کشور پیوستهاند و بر اساس گفته مسئولین طرح اشتراک فقط طی تیرماه سال جاری تعداد 5 و نیم میلیون نسخه نشریه به آدرس مخاطبان سراسر کشور در مناطق مختلف شهری و روستایی ارسال شده است. اما بر اساس پیشبینی ناشران مطبوعات کشور، طرح گسترده یارانه اشتراک نیم بها برای ادامه حتی روند فعلی در سال جاری، نیازمند افزایش حداقل دو تا سه برابری بودجه است. اگر از حق و انصاف هم نگذریم، اختصاص ماهانه فقط 30 ریال برای سبد مطبوعات هر ایرانی، بسیار ناچیز و غیرمنصفانه است. با توجه به تأکید و نظر رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر افزایش سرانه مطالعه در کشور و همچنین دیدگاه همراه و موید دست اندرکاران دولت و نظام مقدس جمهوری اسلامی اسلامی ایران و در شرایطی که معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همراهی مطبوعات کشور، موفق شدهاند در یک مدت زمان منطقی تعداد قابل توجهی از اقشار مختلف جامعه را با این طرح همراه کرده و سرانه مطالعه کشور را به طور چشمگیری افزایش دهند، شایسته و بایسته است که دولتمردان و قانونگذاران در مجلس شورای اسلامی با بررسی مجدد وضعیت یارانه مطبوعات و تلاش برای افزایش بودجه موردنیاز خصوصا طرح اشتراک نیم بها، راه را برای ادامه این کار عظیم فرهنگی هموار سازند.